Previous Mantra

Mantra 15

Sukta 29

तार्ष्टाघीरग्ने समिधः प्रति गृह्णाह्यर्चिषा । जहातु क्रव्याद् रूपं यो अस्य मांसं जिहीर्षति

tārṣṭāghī́r agne samídhaḥ práti gṛhṇāhy arcíṣā | jahā́tu kravyā́d rūpáṃ yó asya māṃsáṃ jihī́rṣati ||

These keen-smiting kindling-sticks, O Agni, take to thee with thy flame. Let the flesh-eater quit the form—whoso would fain seize this man’s flesh.

तार्ष्टाघीःO Tārṣṭāghī (a specific epithet/name of Agni)
तार्ष्टाघीः:
सम्बोधन (हे-अर्थे)
TypeNoun
Rootतार्ष्टाघी- (प्रातिपदिक; अग्निविशेष-विशेषण/नाम)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि-
समिधःfuel-sticks, kindling
समिधः:
कर्म
TypeNoun
Rootसमिध्-
प्रतिtowards, in response; (here) ‘take/accept’
प्रति:
(क्रियाविशेषण; दिशाबोधक)
TypeIndeclinable
Rootप्रति
गृह्णाहिtake, accept
गृह्णाहि:
(क्रिया; कर्ता = त्वम्/अग्निः)
TypeVerb
Rootग्रह् (गृह्णाति)
अर्चिषाwith (your) flame
अर्चिषा:
करण
TypeNoun
Rootअर्चिस्-
जहातुlet (him/it) abandon, leave
जहातु:
(क्रिया; कर्ता = क्रव्याद्/यः)
TypeVerb
Rootहा (जहाति)
क्रव्याद्the flesh-eater (demon/ghoul)
क्रव्याद्:
कर्तृ (जहातु-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootक्रव्याद्- (क्रवि + अद्; प्रातिपदिक)
रूपम्form, appearance
रूपम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरूप-
यःwho
यः:
कर्तृ (जिहीर्षति-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम)
अस्यof him/this (person)
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootइदम्- (सर्वनाम)
मांसम्flesh
मांसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमांस-
जिहीर्षतिdesires to seize/carry off
जिहीर्षति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootहृ (√हृ ‘to take away’) + सन् (जिहीर्ष-)

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (as per hymn cluster)

Devata: Agni (as rakṣohā/kravyād-han)

Chandas: Anuṣṭubh

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From arming the flame to forcing the predator’s retreat; fear is transmuted into controlled wrath.","listener_experience":"Intense purification; a sense of being defended against something predatory.","intensity":9}