Mantra 7

Sukta 28

Sanskrit (Devanagari)

त्र्यायुषं जमदग्नेः कश्यपस्य त्र्यायुषम्। त्रेधामृतस्य चक्षणं त्रीण्यायूंषि ते ऽकरम्

IAST Transliteration

tryāyuṣáṃ jamádagneḥ káśyapasya tryāyuṣám | trédhāmṛ́tasya cákṣaṇaṃ trī́ṇy āyū́ṃṣi te ’káram |

English Translation (Griffith/Whitney)

A threefold life—of Jamadagni, of Kaśyapa—a threefold life. Threefold the vision of immortality: three life-spans for thee have I made.

Word by Word

• त्र्यायुषम्: threefold-lived / of three lifetimes
• त्र्यायुषम्: कर्म (अकरम् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• जमदग्नेः: of Jamadagni
• जमदग्नेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (proper)
• Root: जमदग्नि (प्रातिपदिक)

• कश्यपस्य: of Kaśyapa
• कश्यपस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (proper)
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)

• त्र्यायुषम्: threefold-lived / of three lifetimes
• त्र्यायुषम्: कर्म (अकरम् इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: त्रि-आयुस् (प्रातिपदिक: त्र्यायुस्)

• त्रेधा: in three ways
• त्रेधा: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: त्रेधा (अव्यय)

• अमृतस्य: of immortality / of ambrosia
• अमृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक)

• चक्षणम्: (power of) seeing; vision; insight
• चक्षणम्: कर्म (अकरम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: चक्षण (प्रातिपदिक)

• त्रीणि: three
• त्रीणि: कर्म (आयूंषि इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)

• आयूंषि: lifespans; lives
• आयूंषि: कर्म (अकरम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)

• ते: for you / your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अकरम्: I made; I fashioned
• अकरम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (with explicit seer-names Jamadagni, Kaśyapa invoked as authorities)

Devata: Āyus/Amṛta (longevity and immortality as powers); seer-authority as effective agency

Chandas: Anuṣṭubh (4×8-like structure; AV accentual irregularities possible)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Assurance through authoritative exemplars → quiet wonder at immortality → settled blessing.","listener_experience":"Comfort about longevity; dignified calm; sense of being ‘granted time’.","intensity":3}