Mantra 10

Sukta 28

Sanskrit (Devanagari)

इमास्तिस्रो देवपुरास्तास्त्वा रक्षन्तु सर्वतः । तास्त्वं बिभ्रद् वर्चस्व्युत्तरो द्विषतां भव

IAST Transliteration

imā́s tisró devapurā́s tā́s tvā rakṣantu sárvataḥ | tā́s tvaṁ bíbhrat varcasvī́ úttaro dviṣatā́m bhava ||

English Translation (Griffith/Whitney)

These three Forts of the Gods—may they guard thee from every side. Bearing them, be thou radiant in splendor, and stand superior to them that hate thee.

Word by Word

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तिस्रः: three
• तिस्रः: कर्तृ
• Type: Numeral (Adjectival)
• Root: त्रि (संख्यावाचक-प्रातिपदिक) → तिसृ

• देवपुराः: divine strongholds / god-built forts
• देवपुराः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देवपुर (समास: देव + पुर)

• ताः: those (they)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रक्षन्तु: may (they) protect
• रक्षन्तु: —
• Type: Verb
• Root: रक्ष् (धातु)

• सर्वतः: from all sides / on every side
• सर्वतः: अधिकारण (देश/दिक्-अर्थे)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)

• ताः: them
• ताः: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• बिभ्रत्: bearing / holding
• बिभ्रत्: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Verbal adjective (Participle)
• Root: भृ (धातु) → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त)

• वर्चस्वी: radiant / endowed with splendor
• वर्चस्वी: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक) + विन् (तद्धित) → वर्चस्विन्

• उत्तरो: higher / superior
• उत्तरो: कर्तृ (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)

• द्विषताम्: of (your) haters / enemies
• द्विषताम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (from participle)
• Root: द्विष् (धातु) → द्विषत् (वर्तमान कृदन्त) प्रयुक्तः प्रातिपदिकवत्

• भव: become / be
• भव: —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition.

Devata: Devapurā (protective forts); Varcas (splendor) as functional deity-like power.

Chandas: Anuṣṭubh (typical Atharvanic charm meter; approximate).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From vulnerability to encircled confidence and ascendancy.","listener_experience":"Feels guarded, upright, and socially unassailable.","intensity":6}