Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 34

यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती। यस्य ब्रह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स जनास इन्द्रः

yáḥ sunvántam ávati yáḥ pácantaṃ yáḥ śáṃsantaṃ yáḥ śaśamānáṃ ūtí | yásya bráhma várdhanaṃ yásya sómo yásyedáṃ rā́dhaḥ sá janāsa índraḥ

He who befriendeth him that presseth Soma, he who aideth him that cooketh, he who aideth the singer of praise, he who with saving succour helpeth the zealous worshipper; whose is the prayer that maketh increase, whose is the Soma, whose is this bounty—he, O men, is Indra.

यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुन्वन्तम्the one who presses (Soma)
सुन्वन्तम्:
कर्म (अवति इत्यस्य)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√सु (सवने) → सुन्वत् (वर्तमान कृदन्त)
अवतिprotects
अवति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पचन्तम्the one who cooks (prepares offering)
पचन्तम्:
कर्म (अवति इत्यस्य)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√पच् (पाके) → पचत् (वर्तमान कृदन्त)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शंसन्तम्the one who praises/recites
शंसन्तम्:
कर्म (अवति इत्यस्य)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√शंस् (स्तुतौ/प्रशंसायाम्) → शंसत् (वर्तमान कृदन्त)
यःwho
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (इन्द्रस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शशमानम्the one who toils/strives (earnestly)
शशमानम्:
कर्म (अवति इत्यस्य)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√शम् (शमने/शान्तौ) → शशमान (वर्तमान कृदन्त; आत्मनेपद-प्रवृत्तिः)
ऊतीwith aid; as help
ऊती:
करण/भाव (सहायक-भावः)
TypeNoun
Rootऊति (स्त्री-प्रातिपदिक; ‘help, aid’)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (स्वामित्वम्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मthe sacred prayer (brahman)
ब्रह्म:
कर्तृ/विषय (वर्धनम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (नपुंसक-प्रातिपदिक; ‘sacred utterance/prayer’)
वर्धनम्(is) strengthening/increase
वर्धनम्:
विधेय/विशेष्य (ब्रह्मणः)
TypeNoun
Root√वृध् (वर्धने) → वर्धन (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘increase, strengthening’)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (स्वामित्वम्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ/विषय (अध्याहृत-‘अस्ति’)
TypeNoun
Rootसोम (पुं-प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (स्वामित्वम्)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
सम्बन्ध/विशेषण (राधसः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
राधःbounty; gift
राधः:
कर्तृ/विषय (अध्याहृत-‘अस्ति’)
TypeNoun
Rootराधस् (नपुंसक-प्रातिपदिक; ‘gift, bounty, wealth’)
सःhe
सः:
कर्तृ (अस्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनासःO people
जनासः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootजनास (पुं-प्रातिपदिक; ‘people, men’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
विधेय (सः = इन्द्रः)
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र (पुं-प्रातिपदिक)

Rishi: Rigvedic provenance (Indra-stuti); in AV 20 treated as adopted ṛk material (r̥g-āhṛta).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (Rigvedic-style; as typical for Indra praise in this stratum)

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From steady enumeration of supported acts → recognition of Indra as the source of increase and bounty.","listener_experience":"Calm confidence; sense that disciplined effort is seen and supported.","intensity":5}