Mantra 7

Sukta 29

Sanskrit (Devanagari)

ओष दर्भ सपत्नान् मे ओष मे पृतनायतः । ओष मे सर्वान् दुर्हार्दो ओष मे द्विषतो मणे

IAST Transliteration

óṣa darbha sapatnān me óṣa me pṛtanāyatáḥ | óṣa me sárvān durhā́rdaḥ óṣa me dviṣatá maṇe ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Burn thou away, O Darbha, mine adversaries; burn away for me the battle-rushers. Burn away for me all the evil-hearted; burn away for me the haters, O Amulet.

Word by Word

• ओष: destroy! / burn away!
• ओष: (क्रियापद) —
• Type: Verb
• Root: ओष् (धातु; ‘दह्/क्षय’ अर्थे) → ओष (आशीर्लिङ्/लोट् रूप; ‘नाशय/दह’)

• दर्भ: O darbha-grass!
• दर्भ: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: दर्भ (प्रातिपदिक; ‘दर्भ-तृणम्’)

• सपत्नान्: rivals/enemies
• सपत्नान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सपत्न (प्रातिपदिक)

• मे: my / for me
• मे: सम्बन्ध (मम) / सम्प्रदान (मह्यम्) प्रसङ्गानुसार
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• ओष: destroy!
• ओष: (क्रियापद) —
• Type: Verb
• Root: ओष् (धातु) → ओष

• मे: my / for me
• मे: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• पृतनायतः: those who attack in battle / assailants
• पृतनायतः: कर्म
• Type: Noun (agentive)
• Root: पृतनायत् (प्रातिपदिक; ‘पृतना’=सेना/युद्ध, ‘पृतनायत्’=युद्धकर्ता/आक्रमणकर्ता)

• ओष: destroy!
• ओष: (क्रियापद) —
• Type: Verb
• Root: ओष् (धातु) → ओष

• मे: my / for me
• मे: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• सर्वान्: all
• सर्वान्: कर्म (विशेषणम्)
• Type: Adjective (pronominal)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• दुर्हार्दः: the ill-willed / malicious-hearted
• दुर्हार्दः: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: दुर्हार्द (प्रातिपदिक; ‘दुर्-’ + ‘हार्द’ = हृदयसम्बन्धी; ‘दुर्हार्द’=दुष्टहृदय/दुर्भावयुक्त)

• ओष: destroy!
• ओष: (क्रियापद) —
• Type: Verb
• Root: ओष् (धातु) → ओष

• मे: my / for me
• मे: सम्बन्ध/सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• द्विषतः: haters / hostile ones
• द्विषतः: कर्म
• Type: Noun (participle used substantively)
• Root: द्विष् (धातु) → द्विषत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; शत्रु)

• मणे: O amulet/jewel!
• मणे: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: मणि/मण (प्रातिपदिक; ‘रत्न/ताबीज/मणि’)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Darbha-maṇi hymn complex; r̥ṣi attribution varies in ancillary lists)

Devata: Darbha (personified) / Maṇi (amulet-power) as operative agent

Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas of ~8 syllables; Atharvanic cadence)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"raudra","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Immediate confrontation → total purge of hostility.","listener_experience":"Protective ferocity; cathartic release; heightened vigilance.","intensity":8}