Mantra 22

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

अपूपवान् मधुमांश्चरुरेह सीदतु । लोककृतः पथिकृतो यजामहे ये देवानां हुतभागा इह स्थ

IAST Transliteration

apūpavā́n madhumā́ṃś carúr eha sī́datu | lokakṛ́taḥ pathikṛ́to yajāmahe yé devā́nāṃ hutabhā́gā ihá sthá

English Translation (Griffith/Whitney)

Let the cooked offering, rich in cake and honey-sweet, be set down here. We do sacrifice unto the World-builders, the Path-makers, who have their portion in the gods’ oblation: be ye here present.

Word by Word

• अपूपवान्: having cakes (apūpa)
• अपूपवान्: कर्तृ (सीदतु इत्यस्य कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अपूपवत् (प्रातिपदिक; अपूप + वत्)

• मधुमान्: honey-sweet / possessing honey
• मधुमान्: कर्तृ (सीदतु इत्यस्य कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मधुमत् (प्रातिपदिक; मधु + मत्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• चरुः: the sacrificial porridge (caru)
• चरुः: कर्तृ (सीदतु इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चरु (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• सीदतु: let (it) sit/settle; let it be placed
• सीदतु: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (सीदति)

• लोककृतः: world-makers / makers of the worlds
• लोककृतः: कर्तृ (यजामहे इत्यस्य कर्ता—ये इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: लोककृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; लोक + √कृ + क्त्/कृत्)

• पथिकृतः: path-makers / makers of the path
• पथिकृतः: कर्तृ (यजामहे इत्यस्य कर्ता—ये इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: पथिकृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; पथि + √कृ + क्त्/कृत्)

• यजामहे: we worship / we sacrifice
• यजामहे: —
• Type: Verb
• Root: √यज्

• ये: who (those who)
• ये: कर्तृ (यजामहे इत्यस्य—सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (हुुतभागाः इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• हुतभागाः: having a share in the oblation / entitled to offerings
• हुतभागाः: कर्तृ (ये इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हुतभाग (समास-प्रातिपदिक; हुत + भाग)

• इह: here
• इह: अधिकरण (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• स्थ: be (present)! / stand (here)!
• स्थ: —
• Type: Verb
• Root: √स्था (स्थ) / अस् (स्थ = 2nd pl. imperative in Vedic usage)

Attribution

Rishi: Atharvanic funerary tradition (AV 18 corpus).

Devata: Lokakṛt and Pathikṛt (collective ordainers).

Chandas: Anuṣṭubh-like liturgical formula (variable by recension/edition).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"karuna","emotional_arc":"From careful placement to a softened, auspicious invitation.","listener_experience":"Calm with a gentle sweetness—bitterness of loss is ritually tempered.","intensity":4}