Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 5

विद्म ते स्वप्न जनित्रं पराभूत्याः पुत्रोऽसि यमस्य करणः । अन्तकोऽसि मृत्युरसि । तं त्वा स्वप्न तथा सं विद्म स नः स्वप्न दुष्वप्न्यात् पाहि

vídma te svapna janítraṃ parā́bhūtyāḥ pútro ’si yámasya káraṇaḥ | ántako ’si mṛtyúr asi | táṃ tvā́ svápna tathā́ sáṃ vídma sá naḥ svapna duṣvápnyā́t pāhi

We know, O Dream, thy birthplace: thou art Parābhūti’s son; thou art Yama’s instrument. Thou art the Ender; thou art Death. Thee, O Dream, thus do we fully know; so, O Dream, from evil dreaming do thou guard us.

विद्मwe know
विद्म:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (विद्—ज्ञाने)
तेto/for you; of you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
स्वप्नO Sleep
स्वप्न:
Sambodhana
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
जनित्रम्begetter/producer
जनित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootजनित्र (प्रातिपदिक; √जन् + -त्र)
पराभूत्याःof defeat/overpowering
पराभूत्याः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootपराभूति (प्रातिपदिक)
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(Copula)
TypeVerb
Root√अस् (अस्—भुवि)
यमस्यof Yama
यमस्य:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
करणःagent/implementer
करणः:
Kartā
TypeNoun
Rootकरण (प्रातिपदिक; √कृ + -अण)
अन्तकःEnder (death-bringer)
अन्तकः:
Kartā
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(Copula)
TypeVerb
Root√अस् (अस्—भुवि)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Kartā
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(Copula)
TypeVerb
Root√अस् (अस्—भुवि)
तम्that (one)/you (as such)
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
स्वप्नO Sleep
स्वप्न:
Sambodhana
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
तथाthus; in that manner
तथा:
(Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा
संविद्मwe know fully/recognize
संविद्म:
Kartā
TypeVerb
Rootसम् + √विद् (विद्—ज्ञाने)
सःhe/that (Sleep)
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्
नःto/for us; of us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
स्वप्नO Sleep
स्वप्न:
Sambodhana
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
दुष्वप्न्यात्from bad-dreaming/nightmare
दुष्वप्न्यात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootदुष्वप्न्य (प्रातिपदिक; दुḥ- + स्वप्न्य)
पाहिprotect
पाहि:
(Imperative; Kartā=त्वम्, Karma=नः)
TypeVerb
Root√पा (पा—रक्षणे)

Rishi: Atharvanic tradition (Svapna hymn)

Devata: Svapna (with Parābhūti; also Yama/Antaka/Mṛtyu)

Chandas: Spell-style anuṣṭubh with refrain

{"primary_rasa":"bhayankara","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Dread of defeat/death → assertion of mastery → courage and guarded peace.","listener_experience":"A steadier spine; fear transmuted into readiness and protection.","intensity":7}