Mantra 46
Sukta 2
Sanskrit (Devanagari)
सूर्यायै देवेभ्यो मित्राय वरुणाय च । ये भूतस्य प्रचेतसस्तेभ्य इदमकरं नमः
IAST Transliteration
sū́ryāyai devébhyo mitrā́ya váruṇāya ca | yé bhūtásya prácetasaḥ tébhya idám akaram námaḥ ||
English Translation (Griffith/Whitney)
To Sūryā, to the Gods, to Mitra and to Varuṇa—who are foreknowing of all that is—unto them have I performed this act: obeisance be it.
Word by Word
सूर्यायैto Sūryā (the Sun-maiden / bride)
सूर्यायै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसूर्या (प्रातिपदिक; सूर्य-शब्दस्य स्त्रीलिङ्गरूपम्) / सूर्य
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
मित्रायto Mitra
मित्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूतस्यof the being / of what has become
भूतस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक; √भू-जन्य ‘भूत’ = being/creature; also ‘past’)
प्रचेतसःthe wise/foreknowing ones
प्रचेतसः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootप्रचेतस् (प्रातिपदिक; प्र-√चित् ‘to perceive/know’ → ‘foreknowing, wise’)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अकरम्I made / I performed
अकरम्:
—
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
नमःobeisance; homage
नमः:
कर्म (नमः-क्रियायाः विषयः/उपहारः)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent)
Devata: Sūryā; Mitra; Varuṇa; Devāḥ collectively
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"From action to reverent closure.","listener_experience":"Solemn reassurance; sense of being witnessed and protected.","intensity":3}