Sutra 20
Devanagari script
विवीतक्षेत्रखलवेश्मद्रव्यहस्तिवनादीपिकमग्निना दाहयेत् ॥ कZ_०४.११.२० ॥
Transliteration
vivītakṣetrakhalaveśmadravyahastivanādīpikam agninā dāhayet
Translation
One who sets fire to an enclosed field, threshing-floor, house, goods, an elephant-forest, or similar property is to be burnt with fire.
Word by Word
विवीतdemarcated, secured (officially marked off)
विवीत:
TypeAdjective
Rootवि-√वी (वे) / विवीत (ppp as adj.)
Formविशेषण; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (नपुंसकलिङ्ग) — ‘विवीतम्’ इत्यर्थे; ‘क्षेत्र’ इत्यादीनां विशेषणम्
क्षेत्रfield, cultivated land
क्षेत्र:
TypeNoun
Rootक्षेत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म (समाहार-समुच्चयस्य अङ्गम्)
खलthreshing-floor
खल:
TypeNoun
Rootखल
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
वेश्मhouse, dwelling
वेश्म:
TypeNoun
Rootवेश्मन्
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
द्रव्यproperty, valuables, goods
द्रव्य:
TypeNoun
Rootद्रव्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
हस्तिelephant
हस्ति:
TypeNoun
Rootहस्तिन्
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
वनforest, woodland
वन:
TypeNoun
Rootवन
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
आदीपिकम्an igniter; incendiary material/device
आदीपिकम्:
TypeNoun (agent/instrument sense)
Rootआ-√दीप् (दीप्) + -इक (कृदन्त/तद्धित)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘आदीपक’/‘आदीपिक’ = प्रज्वालक/प्रदीपक; दाहयेत् इत्यस्य कर्म
मग्निनाwith a concealed/smouldering fire
मग्निना:
TypeAdjective (used substantively)
Rootमग्न (ppp of √मग्/√मज्ज् ‘to sink/immerse’)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन; करण/सहायक-भावे — ‘मग्नेन (अग्निना)’ इत्यर्थः
दाहयेत्should burn; should set on fire
दाहयेत्:
TypeVerb
Root√दह् (दहँ)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगः (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपदम्; प्रथमपुरुष एकवचन; causative sense not marked—simple ‘burn/ set on fire’ in injunction
Entities Mentioned
F
fieldsT
threshing floorsH
housesG
goods/propertyE
elephant reserve (hastivana)FAQs
War-elephants were high-value strategic assets; attacking their reserves is both economic sabotage and military weakening.