Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 6

शङ्खकर्पूरस्फटिकनवनीतकपोतपारावतविमलकमयूरग्रीवावर्णाः सस्यकगोमेदकगुडमत्स्यण्डिकावर्णाः कोविदारपद्मपाटलीकलायक्षौमातसीपुष्पवर्णाः ससीसाः साञ्जना विस्रा भिन्नाः श्वेताभाः कृष्णाः कृष्णाभाः श्वेताः सर्वे वा लेखाबिन्दुचित्रा मृदवो ध्मायमाना न स्फुटन्ति बहुफेनधूमाश्च रूप्यधातवः ॥ कZ_०२.१२.०६ ॥

śaṅkhakarpūrasphaṭikanavanītakapotapārāvatavimalakamayūragrīvāvarṇāḥ sasyakagomedakaguḍamatsyaṇḍikāvarṇāḥ kovidārapadmapāṭalīkalāyakṣaumātasīpuṣpavarṇāḥ sasīsāḥ sāñjanā visrā bhinnāḥ śvetābhāḥ kṛṣṇāḥ kṛṣṇābhāḥ śvetāḥ sarve vā lekhābinducitrā mṛdavo dhmāyamānā na sphuṭanti bahuphenadhūmāś ca rūpyadhātavaḥ

Silver ores have colours like conch, camphor, crystal, butter, pigeon, dove, a clear white tone, or peacock-neck; also like mustard, gomeda, jaggery, or sugar crystals; and like kovidāra, lotus, pāṭalī, pea, linen, or flax-flowers. They may contain lead and collyrium-like matter, have a strong smell, and when broken appear whitish, black, blackish-white, or whitish-black; in all cases they are mottled with lines and dots, are soft, and when blown/heated do not burst; they emit abundant froth and smoke—these are silver ores.

शङ्खकर्पूरस्फटिकनवनीतकपोतपारावतविमलकमयूरग्रीवावर्णाःhaving a colour like conch, camphor, crystal, fresh butter, pigeon, dove, pure (white), and peacock-neck (sheen)
शङ्खकर्पूरस्फटिकनवनीतकपोतपारावतविमलकमयूरग्रीवावर्णाः:
TypeNoun/Adjective
Rootवर्ण
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘वर्ण’ विशेषणरूपेण (रूप्यधातवः इत्यस्य विशेषणम्)
सस्यकगोमेदकगुडमत्स्यण्डिकावर्णाःhaving the colour of sasyaka, gomeda (hessonite), jaggery, and matsyaṇḍikā (sugar-candy)
सस्यकगोमेदकगुडमत्स्यण्डिकावर्णाः:
TypeNoun/Adjective
Rootवर्ण
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (रूप्यधातवः)
कोविदारपद्मपाटलीकलायक्षौमातसीपुष्पवर्णाःhaving the colour of kovidāra, lotus, pāṭalī, pea-blossom, flax/linen, and ātasi (linseed) flowers
कोविदारपद्मपाटलीकलायक्षौमातसीपुष्पवर्णाः:
TypeNoun/Adjective
Rootवर्ण
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (रूप्यधातवः)
ससीसाःlead-bearing / containing lead
ससीसाः:
TypeNoun/Adjective
Rootसीस
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘सीस’ (सीसक/सीसा = lead) सहिताः/सीसयुक्ताः इति विशेषणम् (रूप्यधातवः)
साञ्जनाःhaving anjana (collyrium/black mineral)
साञ्जनाः:
TypeNoun/Adjective
Rootअञ्जन
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; अञ्जनयुक्ताः इति विशेषणम्
विस्राःfoul-smelling / having a bad odour
विस्राः:
TypeAdjective
Rootविस्र
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
भिन्नाःbroken / cracked / split
भिन्नाः:
TypeParticiple (Adjective)
Rootभिद्
Formभिद्-धातोः क्त-प्रत्ययान्तः (भिन्न); प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
श्वेताभाःwhite-tinged / having a white sheen
श्वेताभाः:
TypeNoun/Adjective
Rootआभा
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘श्वेता आभा यस्य’ इति विशेषणम्
कृष्णाःblack
कृष्णाः:
TypeAdjective
Rootकृष्ण
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
कृष्णाभाःblack-tinged / having a black sheen
कृष्णाभाः:
TypeNoun/Adjective
Rootआभा
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘कृष्णा आभा यस्य’ इति विशेषणम्
श्वेताःwhite
श्वेताः:
TypeAdjective
Rootश्वेत
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
सर्वेall
सर्वे:
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (रूप्यधातवः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपातः; विकल्पार्थे
लेखाबिन्दुचित्राःvariegated with streaks and dots
लेखाबिन्दुचित्राः:
TypeAdjective
Rootचित्र
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘लेखा-बिन्दुभिः चित्राः’/‘लेखाबिन्दूनां चित्राः’ इति विशेषणम्
मृदवःsoft / malleable
मृदवः:
TypeAdjective
Rootमृदु
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम्
ध्मायमानाwhen being blown (in the furnace, under bellows)
ध्मायमाना:
TypeParticiple (Adjective)
Rootध्मा
Formध्मा-धातोः शानच् (वर्तमानकृदन्त); प्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः (पुंवद्भावः); विशेषणम्
not
:
TypeParticle
Root
Formनिषेधार्थकः निपातः
स्फुटन्तिthey do not crack/burst
स्फुटन्ति:
TypeVerb
Rootस्फुट्
Formलट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
बहुफेनधूमाःhaving much froth and smoke (on heating)
बहुफेनधूमाः:
TypeNoun/Adjective
Rootधूम
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘बहु-फेनः (बहुफेनयुक्तः) धूमः यस्य’ इति विशेषणम्
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थकः निपातः
रूप्यधातवःsilver-ores / silver-bearing metals
रूप्यधातवः:
TypeNoun
Rootधातु
Formप्रथमा-बहुवचनम्, पुंलिङ्गः; ‘रूप्यस्य धातवः’
S
silver ore
L
lead (as associated impurity/indicator)

FAQs

Officials are instructed to note associated minerals/impurities as part of grading, which affects expected yield, processing cost, and thus state pricing and extraction priorities.