Adhyaya 60: The Rite of the Śāntivrata: A Yearlong Observance with Viṣṇu-on-Śeṣa and Nāga-Anganyāsa Worship

Verse 1

अगस्त्य उवाच । शान्तिव्रतं प्रवक्ष्यामि तव राजन् शृणुष्व तत् । येन चीर्णेन शान्तिः स्यात् सर्वदा गृहमेधिनाम् ॥ ६०.१ ॥

Agastya sprach: „O König, höre: Ich werde dir das Śānti‑vrata, das Gelübde des Friedens, darlegen; durch seine Befolgung entsteht stets Frieden für die Hausväter.“

Verse 2

पञ्चम्यां शुक्लपक्षस्य कार्त्तिके मासि सुव्रत । अरभेद् वर्षमेकं तु भुञ्जीयादम्लवर्जितम् ॥ ६०.२ ॥

Am fünften Mondtag der hellen Monatshälfte im Monat Kārttika, o du mit guten Gelübden, soll man beginnen und ein volles Jahr lang von Speisen leben, die Saures ausschließen.

Verse 3

नक्तं देवं तु सम्पूज्य हरिं शेषोपरि स्थितम् । अनन्तायेति पादौ तु वासुकायेति वै कटिम् ॥ ६०.३ ॥

Nachts, nachdem man Hari, den Göttlichen, der auf Śeṣa ruht, ordnungsgemäß verehrt hat, soll man die Füße mit dem Namen „Ananta“ anrufen und wahrlich die Taille mit dem Namen „Vāsuka“.

Verse 4

तक्षकाश्येति जठरमुरः कर्कोटकाय च । पद्माय कण्ठं सम्पूज्य महापद्माय दोर्युगम् ॥ ६०.४ ॥

Indem man „(Ehrerbietung) Takṣaka“ spricht, verehre man den Bauch; und „Karkoṭaka“ die Brust. Nachdem man den Hals mit der Formel „Padma“ verehrt hat, verehre man das Paar der Arme mit der Formel „Mahāpadma“.

Verse 5

शङ्खपालाय वक्त्रं तु कुटिलायेति वै शिरः । एवं विष्णुगतं पूज्य पृथक्त्वेन च पूजयेत् ॥ ६०.५ ॥

Man soll das Gesicht (vaktra) Śaṅkhapāla zuordnen und wahrlich den Kopf (śiras) Kuṭila. So soll man, nachdem man das dem Viṣṇu Zugeordnete verehrt hat, es auch getrennt verehren, als unterschiedliche Aspekte.

Verse 6

क्षीरेण स्नपनं कुर्यात् तानुद्दिश्य हरेः पुनः । तदग्रे होमयेत् क्षीरं तिलैः सह विचक्षणः ॥ ६०.६ ॥

Man soll eine Milch-Abwaschung (Abhiṣeka) vollziehen und sie erneut jenen Widmungsempfängern in Beziehung zu Hari darbringen. Danach soll der Einsichtige vor diesem Ritus oder Altar Milch zusammen mit Sesamsamen ins Feuer opfern.

Verse 7

एवं संवत्सरस्यान्ते कुर्याद् ब्राह्मणभोजनम् । नागं तु काञ्चनं कुर्याद् ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ६०.७ ॥

So soll man am Ende des Jahres ein Mahl für die Brāhmaṇas ausrichten; und man soll eine goldene Schlange anfertigen lassen und sie einem Brāhmaṇa darbringen.

Verse 8

एवं यः कुरुते भक्त्या व्रतमेतन्नराधिपः । तस्य शान्तिर्भवेन्नित्यं नागानां न भयṃ तथा ॥ ६०.८ ॥

So, o Herrscher der Menschen: Wer dieses Gelübde in Hingabe vollzieht, erlangt beständigen Frieden; und ebenso besteht keine Furcht vor den Nāgas, den Schlangenwesen.