Adhyaya 34: Account of the Origin of the Ancestors (Pitṛs) and the Regulations for Śrāddha Offerings

Verse 1

महातपा उवाच । पितॄणां सम्भवं राजन् कथ्यमानं निबोध मे । पूर्वं प्रजापतिब्रह्मा सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ॥ ३४.१ ॥

Mahātapā sprach: «O König, vernimm von mir den Bericht, der über den Ursprung der Pitṛs (Ahnen) erzählt wird. Einst begehrte Prajāpati Brahmā, mannigfaltige Wesen zu erschaffen, (und begann den Schöpfungsakt).»

Verse 2

एकाग्रमनसा सर्वास्तन्मात्रा मनसा बहिः । कृत्वा परमकं ब्रह्म ध्यायन् सर्गेप्सुरुच्छकैः ॥ ३४.२ ॥

Mit einspitzigem Geist, nachdem er alle feinen Elemente (tanmātras) im Denken nach außen gesetzt hatte, meditierte er über das höchste Brahman—begierig, die Schöpfung hervorzubringen—in erhabener Verfassung.

Verse 3

तस्यात्मनि तदा योगं गतस्य परमेष्ठिनः । तन्मात्रा निर्ययुर्देहाद् धूमवर्णाकृतित्विषः ॥ ३४.३ ॥

Dann, als jener Parameṣṭhin in sich selbst in yogische Versenkung einging, traten die Tanmātras—die feinen Elemente—aus seinem Leib hervor, von rauchähnlicher Farbe, Gestalt und Leuchtkraft.

Verse 4

पिबाम इति भाषन्तः सुरान् सोम इति स्म ह । ऊर्ध्वं जिगमिषन्तो वै वियत्संस्थास्तपस्विनः ॥ ३४.४ ॥

Mit den Worten: „Lasst uns trinken“, nannten sie die Surā tatsächlich „Soma“; und jene Asketen—im Luftraum befindlich—waren wahrhaft darauf aus, nach oben aufzusteigen.

Verse 5

तान्दृष्ट्वा सहसा ब्रह्मा तिर्यक्संस्थान उन्मुखान् । भवन्तः पितरः सन्तु सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ ३४.५ ॥

Als Brahmā sie plötzlich erblickte—nach oben gewandt, mit quer gelagerten Gestalten—sprach er: „Möget ihr die Pitṛs, die Ahnenwesen, für alle Hausväter werden.“

Verse 6

ऊर्ध्ववक्त्रास्तु ये तत्र ते नान्दीमुखसंज्ञिताः । वृद्धिश्राद्धेषु सततं पूज्या श्रुतिविधानतः ॥ ३४.६ ॥

Diejenigen, die dort „mit nach oben gerichtetem Antlitz“ sind, heißen Nāndīmukhas. Bei den Riten der vṛddhi-śrāddha (Śrāddha zu Anlässen von Zuwachs und glückverheißendem Gedeihen) sind sie fortwährend zu ehren, gemäß den Vorschriften der Śruti.

Verse 7

अग्निं पुरस्कृतो यैस्तु ते द्विजा अग्निहोत्रिणः । नित्यैर्नैमित्तिकैः काम्यैः पार्वणैस्तर्पयन्तु तान् ॥ ३४.७ ॥

Jene Zweifachgeborenen aber, die das heilige Feuer voranstellen—die Agnihotra-Unterhalter—sollen sie (die Ahnen) durch Riten des Nitya (täglich), Naimittika (anlassbezogen), Kāmya (wunschbezogen) sowie durch die Pārvana-Opfergaben sättigen.

Verse 8

बहिःप्रवरणा ये च क्षत्रियास्तर्पयन्तु तान् । आज्यं पिबन्ति ये चात्र तानर्चयन्तु विषः सदा ॥ ३४.८ ॥

Und jene Kṣatriyas, die als „bahiḥ-pravaraṇa“ bezeichnet werden, sollen jene Personen durch Opfergaben zufriedenstellen (ehren); und in diesem Zusammenhang soll das Volk (viśaḥ) stets Ehrfurcht zeigen vor denen, die ājya, die heilige geklärte Butter, trinken.

Verse 9

ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञाताः शूद्राः स्वपितॄणामतः । तानेवार्चयतां सम्यग्विधिमन्त्रबहिष्कृताः ॥ ३४.९ ॥

Śūdras dürfen, wenn sie von Brāhmaṇas ordnungsgemäß dazu ermächtigt wurden, aus Anlass ihrer eigenen Ahnen Verehrung vollziehen; sie sollen jene Ahnen richtig verehren—obwohl sie vom formalen Ritualverfahren und von vedischen Mantras ausgeschlossen sind.

Verse 10

anAhitAgnayo ye cha brahmakShatravisho narAH | svakAlinaste.archayantu lokAgnipurataH sadA || 34.10 ||

Die Menschen—Brāhmaṇas, Kṣatriyas und Viśas—die das Opferfeuer nicht errichtet haben (anāhita-agni), sollen stets zu ihrer jeweiligen Zeit vor dem Weltfeuer (lokāgni) Verehrung darbringen.

Verse 11

इत्येवं पूजिता यूयमिष्टान् कामान् प्रयच्छत । आयुः कीर्तिं धनं पुत्रान् विद्यामभिजनं स्मृतिम् ॥ ३४.११ ॥

„So denn, nachdem ihr gebührend verehrt worden seid, gewährt die ersehnten Wünsche: langes Leben, Ruhm, Reichtum, Söhne, Wissen, edle Abstammung und ein sicheres Gedächtnis.“

Verse 12

इत्युक्त्वा तु तदा ब्रह्मा तेषां पन्थानमाकरॊत् । दक्षिणायनसंज्ञं तु पितॄणां च पितामहः ॥ ३४.१२ ॥

Nachdem Brahmā so gesprochen hatte, richtete er ihren Pfad ein—die Route, die Dakṣiṇāyana genannt wird; und Pitāmaha (der Urgroßvater) bestimmte sie für die Pitṛs, die Ahnenwesen.

Verse 13

तूष्णीं ससर्ज भूतानि तमूचुः पितरस्ततः । वृत्तिं नो देहि भगवन् यया विन्दामहे सुखम् ॥ ३४.१३ ॥

In Schweigen erschuf er die Wesen. Da sprachen die Pitṛs zu ihm: „O Bhagavān, gewähre uns eine Lebensweise, durch die wir Wohlergehen erlangen.“

Verse 14

ब्रह्मा उवाच । अमावास्यादिनं वोऽस्तु तस्यां कुशतिलोदकैः । तर्पिता मानुषैस्तृप्तिं परां गच्छथ नान्यथा ॥ ३४.१४ ॥

Brahmā sprach: „Der Tag der Amāvāsyā (Neumond) sei euch bestimmt; an diesem Tag, wenn Menschen euch durch Darbringungen von Wasser mit Kuśa-Gras und Sesam (Tarpaṇa) sättigen, gelangt ihr zur höchsten Befriedigung — andernfalls nicht.“

Verse 15

तिलाः देयास्तथैतस्यामुपोष्य पितृभक्तितः । परं तस्य सन्तुष्टा वरं यच्छत मा चिरम् ॥ ३४.१५ ॥

An jenem Tag sollen auch Sesamsamen gegeben werden; und wer in Ahnenhingabe fastet, macht die Pitṛs höchst zufrieden, und sie gewähren ihm ohne Zögern eine Gabe (vara).