Varaha Purana 112.16: Adhyaya 112, Shloka 16

Praise and Procedure of Donating the Two-Faced Kapilā Cow and the Golden Pot

Hema-kumbha

Devanagari script

तथाग्नायी तथा देवी सुवर्णाख्या प्रवर्तते ॥ गृहीत्वा कपिलां शूद्रात्कामतः सदृशः पिबेत् ॥

Sanskrit recitationVaraha Purana 112.16

Transliteration

tathāgnāyī tathā devī suvarṇākhyā pravartate || gṛhītvā kapilāṃ śūdrāt kāmataḥ sadṛśaḥ pibet ||

Translation

Ebenso wird sie Agnāyī genannt; ebenso wird die Göttin namens Suvarṇā erwähnt. Wer aus Begierde eine Kapilā-Kuh von einem Śūdra nimmt, wird ihm (dem Stand nach) gleich und „trinkt“ die Folge der Tat.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: ‘thus/likewise’)

• अग्नायी: Agnāyī (name of the cow/deity)
• अग्नायी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अग्नायी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम (proper epithet)

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb)

• देवी: goddess
• देवी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सुवर्णाख्या: named Suvarṇā
• सुवर्णाख्या: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुवर्ण-आख्या (प्रातिपदिक; सुवर्ण + आख्या)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् ‘named Suvarṇā’

• प्रवर्तते: proceeds/exists/is current
• प्रवर्तते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (gerund/absolutive) ‘having taken’

• कपिलाम्: a tawny cow
• कपिलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कपिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• शूद्रात्: from a Śūdra
• शूद्रात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative/5th), एकवचनम्

• कामतः: as one wishes
• कामतः: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: कामतः (अव्यय; काम + तस्)
• Form: हेतुवाचक/प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: ‘as desired/at will’)

• सदृशः: a suitable person
• सदृशः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सदृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (implied subject: ‘he who is fit/appropriate’)

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आज्ञार्थे (injunctive sense)

Speaker

Varāha

Tags

• Purāṇic Literature
• Dāna (Gift-giving)
• Social Norms in Textual Tradition
• Ritual Purity Codes

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a strand of Purāṇic-dharma discourse on gift-acceptance (pratigraha) and the social-ritual boundaries encoded in premodern normative texts.

Which geographic location is identified?

No geographic location is mentioned.

What is the primary ethical instruction?

It cautions against accepting certain gifts from specific social categories, presenting the act as morally and ritually consequential.