Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 61

रत्नपुच्छा दुग्धवती घंटाभरणभूषिता । अर्चिता गंधपुष्पाद्यैः सुप्रसन्नाऽमृतप्रजा

ratnapucchā dugdhavatī ghaṃṭābharaṇabhūṣitā | arcitā gaṃdhapuṣpādyaiḥ suprasannā'mṛtaprajā

Mit einem Schwanz, mit Edelsteinen geschmückt, milchreich, mit Glöckchen und Schmuck verziert; verehrt mit Düften, Blumen und dergleichen—sehr heiter und von vortrefflicher Nachkommenschaft.

रत्नपुच्छाhaving a jeweled tail
रत्नपुच्छा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + पुच्छ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: ‘रत्नं पुच्छे यस्याः’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
दुग्धवतीmilk-yielding
दुग्धवती:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुग्ध (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formवतुप्/वत्-प्रत्ययान्त विशेषण; स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
घंटाभरणभूषिताadorned with bell-ornaments
घंटाभरणभूषिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघण्टा (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + भूषित (कृदन्त; √भूष् धातु)
Formतत्पुरुष-समास (घण्टाभरणैः भूषिता); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कृदन्त-आधारित विशेषण
अर्चिताworshipped, honored
अर्चिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
गंधपुष्पाद्यैःwith fragrances, flowers, and the like
गंधपुष्पाद्यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्व/तत्पुरुष-प्रायः ‘गन्धपुष्पादि’ (fragrance, flowers, etc.); नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; बहुवचन
सुप्रसन्नाvery pleased, serene
सुप्रसन्ना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + प्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; विशेषण
अमृतप्रजाhaving nectar-like offspring
अमृतप्रजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + प्रजा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: ‘अमृतरूपा प्रजा/सन्तानं यस्याः’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa context—Brahmā addressing Nārada)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra

Type: kshetra

Scene: The cow stands serene, jeweled tail, abundant udder, bells and ornaments; devotees offer sandal paste and flowers; the atmosphere is calm and auspicious, suggesting ‘amṛta-prājā’ (excellent offspring).

G
Gauḥ

FAQs

Charity becomes worship when the gift is honored with devotion and auspicious offerings.

Ayodhyā, presented as a powerful setting for bhakti-infused dāna.

Adorning and honoring the cow with bells, ornaments, flowers, fragrances, and related upacāras before gifting.