Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 192

तेनेष्टं क्रतुभिः सर्वैः कृतं तीर्थावगाहनम् । दीपदानं कृतं येन कार्त्तिके केशवाग्रतः

teneṣṭaṃ kratubhiḥ sarvaiḥ kṛtaṃ tīrthāvagāhanam | dīpadānaṃ kṛtaṃ yena kārttike keśavāgrataḥ

Wer im Monat Kārttika vor Keśava eine Lampe als Gabe darbringt, hat damit gleichsam alle Opfer vollzogen und gleichsam in allen Tīrthas gebadet.

तेनby that (person/act)
तेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
इष्टम्(sacrifices) have been performed
इष्टम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootइष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः ‘यज्ञादि कृतम्/इष्टम्’
क्रतुभिःby rites/sacrifices
क्रतुभिः:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
सर्वैःall
सर्वैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् क्रतुभिः इति
कृतम्done/performed
कृतम्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तीर्थावगाहनम्bathing in sacred fords
तीर्थावगाहनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ-अवगाहन (प्रातिपदिक; तीर्थ + अवगाहन)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास — ‘तीर्थे अवगाहनम्’ (bathing/immersion in a tīrtha)
दीपदानम्offering of a lamp
दीपदानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदीप-दान (प्रातिपदिक; दीप + दान)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास — ‘दीपस्य दानम्’
कृतम्has been done
कृतम्:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
येनby whom
येन:
करण (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
कार्त्तिकेin (the month of) Kārttika
कार्त्तिके:
अधिकरण (Time-locative)
TypeNoun
Rootकार्त्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; मासवाचक
केशवाग्रतःbefore Keśava
केशवाग्रतः:
अधिकरण (Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootकेशव-अग्रतः (अव्यय; केशव + अग्रतः)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-समास — ‘केशवस्य अग्रतः’ (in front of Keśava)

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style—Brahmā to Nārada)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (with focus on Keśava worship in Kārttika)

Type: kshetra

Scene: A devotee at dusk in Kārttika offers a bright lamp before Keśava’s image, with river-ghāṭa silhouettes and other lamps floating or placed along steps; priests chant softly as the flame reflects on water.

K
Kārttika
K
Keśava (Viṣṇu)
D
Dīpadāna
T
Tīrtha-snāna
K
Kratu (sacrifice)

FAQs

Kārttika devotion to Viṣṇu, expressed through lamp-offering, is treated as a comprehensive fulfillment of major religious duties.

The verse is situated in Ayodhyāmāhātmya; the merit is framed within Ayodhyā’s sacred landscape and Viṣṇu-worship.

Dīpadāna in the month of Kārttika, performed before Keśava (Viṣṇu).