Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 23

उपवासं च यः कृत्वा विप्रान्संतर्पयेन्नरः । सौत्रामणेश्च यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः

upavāsaṃ ca yaḥ kṛtvā viprānsaṃtarpayennaraḥ | sautrāmaṇeśca yajñasya phalamāpnoti mānavaḥ

Wer ein Fasten vollzieht und danach die Brahmanen sättigt (speist), erlangt die Frucht des Sautrāmaṇī-Opfers.

उपवासम्fasting
उपवासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (masc. acc. sg.)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (relative pronoun masc. nom. sg.)
कृत्वाhaving done/observed
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया
विप्रान्Brahmins
विप्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन (masc. acc. pl.)
संतर्पयेत्should satisfy/feed
संतर्पयेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√तृप् (धातु) caus. (णिच्)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (optative, 3rd sg., Parasmaipada)
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)
सौत्रामणेश्of the Sautrāmaṇi (sacrifice)
सौत्रामणेश्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसौत्रामणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (masc. gen. sg.)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (masc. gen. sg.)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (neut. acc. sg.)
आप्नोतिattains
आप्नोति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (present, 3rd sg., Parasmaipada)
मानवःa human
मानवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (masc. nom. sg.)

Narrator (contextual; Ayodhyāmāhātmya)

Tirtha: Tilodakī–Sarayū Saṅgama (contextual)

Type: sangam

Scene: A devotee, having fasted, offers a respectful meal to seated brāhmaṇas; ritual vessels, kusa grass, and water for ācamana are arranged; a faint sacrificial altar motif appears, signifying Sautrāmaṇī equivalence.

U
Upavāsa (fasting)
V
Vipras (Brāhmaṇas)
S
Sautrāmaṇī Yajña

FAQs

Self-discipline joined with service to the learned transforms simple acts into great sacrificial merit.

Within the Ayodhyā tīrtha setting (especially the Tilodakī–Sarayū saṅgama context), the verse highlights vrata and hospitality.

Upavāsa (fasting) followed by vipra-santarpana (feeding/satiating Brāhmaṇas).