Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

देव्युवाच । दक्षो यज्ञेन यजते पिता मे पूर्वजन्मनि । तेन त्वं दूषितः पूर्वमहं चातीव दुःखिता । विनाशयस्व तं यज्ञं वरमेनं वृणोम्यहम्

devyuvāca | dakṣo yajñena yajate pitā me pūrvajanmani | tena tvaṃ dūṣitaḥ pūrvamahaṃ cātīva duḥkhitā | vināśayasva taṃ yajñaṃ varamenaṃ vṛṇomyaham

Die Göttin sprach: In einer früheren Geburt vollzieht mein Vater Dakṣa ein Opfer. Dadurch wurdest du einst entehrt, und auch ich war von tiefem Kummer erfüllt. Darum zerstöre dieses Opfer — diese Gunst wähle ich.

देवीthe Goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यज्ञेनby/with a sacrifice
यज्ञेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
यजतेperforms worship/sacrifices
यजते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
पूर्वजन्मनिin a former birth
पूर्वजन्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व-जन्मन् (प्रातिपदिक; पूर्व + जन्मन्)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तेनby that/therefore
तेन:
Hetu/Instrument (Cause/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दूषितःdefiled/tainted
दूषितः:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदूषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दूष् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
पूर्वम्formerly/before
पूर्वम्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अतीवexceedingly
अतीव:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअतीव (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रतावाचक-क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
दुःखिताsorrowful
दुःखिता:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootदुःखित (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुःख + त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
विनाशयस्वdestroy
विनाशयस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-नश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: cause to perish)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एनम्this (boon)
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-रूप)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वृणोमिI choose
वृणोमि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति/अन्वय-बल)

Devī (Śivā/Satī-context)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (didactic frame) / Dakṣa-yajña (exemplum)

Type: kshetra

Scene: Devī speaks directly to Śiva: she recalls Dakṣa as her father in a former birth, the dishonor to Śiva, and her grief; she chooses a boon—destroy the yajña. The scene is intimate, intense, and morally charged.

D
Devī (Śivā)
D
Dakṣa
D
Dakṣa-yajña
M
Maheśvara (implied addressee)

FAQs

A yajña without humility and reverence becomes hollow; divine power intervenes to correct sacrificial pride and adharma.

The broader setting is Prabhāsa-kṣetra (Vastrāpathakṣetra-māhātmya), though this verse focuses on the Dakṣa-yajña episode.

No positive prescription; it discusses the destruction of an adharmic sacrifice (yajña) as a chosen boon.