Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

भोजराज उवाच । प्रभो सारस्वत मया श्रुतं माहात्म्यमुत्तमम् । वस्त्रापथस्य क्षेत्रस्य गिरे रैवतकस्य च

Transliteration

bhojarāja uvāca | prabho sārasvata mayā śrutaṃ māhātmyamuttamam | vastrāpathasya kṣetrasya gire raivatakasya ca

Translation

Bhojarāja sprach: O ehrwürdiger Sārasvata, ich habe das erhabene Māhātmya des Kṣetra von Vastrāpatha und auch des Berges Raivataka vernommen.

Word by Word

• भोजराजः: King Bhoja
• भोजराजः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भोज-राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (भोजानां राजा)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• प्रभो: O lord
• प्रभो: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सारस्वत: O Sārasvata
• सारस्वत: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: सारस्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Kriya (Predicate of experience/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘heard’

• माहात्म्यम्: the greatness (māhātmya)
• माहात्म्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• उत्तमम्: excellent
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier of ‘माहात्म्यम्’)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (superlative)

• वस्त्रापथस्य: of Vastrāpatha
• वस्त्रापथस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (स्थाननाम)

• क्षेत्रस्य: of the sacred region
• क्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• गिरेः: of the mountain
• गिरेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• रैवतकस्य: of Raivataka
• रैवतकस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रैवतक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (विशेष-नाम)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

Speaker

Bhojarāja

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra; Raivataka-giri

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sārasvata

Visual Art Cues

Scene: King Bhojarāja, seated respectfully, addresses sage Sārasvata in an āśrama setting, requesting further narration about Vastrāpatha-kṣetra and Mount Raivataka.

Characters & Entities

• Bhojarāja
• Sārasvata
• Vastrāpatha-kṣetra
• Raivataka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A listener’s reverent inquiry is the doorway to deeper tīrtha-knowledge and dharmic understanding.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra and the sacred mountain Raivataka in the Prabhāsa region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this verse opens a question-and-answer sequence.