Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

कालेन गच्छता तस्य संजातो विग्रहो महान् । देवाः किं मे करिष्यंति विष्णुना किं प्रयोजनम्

Transliteration

kālena gacchatā tasya saṃjāto vigraho mahān | devāḥ kiṃ me kariṣyaṃti viṣṇunā kiṃ prayojanam

Translation

Als die Zeit verging, wuchs seine hochmütige Macht gewaltig. „Was können mir die Devas schon antun? Wozu brauche ich Viṣṇu?“

Word by Word

• कालेन: with time / as time (passed)
• कालेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• गच्छता: passing / going
• गच्छता: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गच्छत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ); पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कालेन सह विशेषणम्

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• संजातः: arose / was born
• संजातः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + जन् (धातु) → संजात (कृदन्त)
• Form: सम्+जन्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• विग्रहः: body / form
• विग्रहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• महान्: great
• महान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• मे: for me / to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन (enclitic)

• करिष्यन्ति: will do
• करिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: धातु: कृ; लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• विष्णुना: by/with Viṣṇu
• विष्णुना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• प्रयोजनम्: use / need / purpose
• प्रयोजनम्: Karma/Prashna (Object queried)
• Type: Noun
• Root: प्रयोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Hiraṇyakaśipu (deduced: boastful rhetorical questions)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A towering daitya, swollen with pride as time passes, dismisses Devas and Viṣṇu; the atmosphere is tense, foreshadowing divine intervention.

Characters & Entities

• Hiraṇyakaśipu
• Devas
• Viṣṇu
• Time (Kāla)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Time magnifies inner tendencies; when arrogance matures into contempt for the divine, destruction follows as a dharmic consequence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse sits within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya of Prabhāsa Khaṇḍa, where sacred-place narration transmits enduring dharma through exemplars.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.