Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

Devanagari script

आयुर्वृत्तिं सुतान्सौख्यमस्माकं लिखति स्वयम् । ललाटे चित्रगुप्तोऽसौ न देवानां तु तत्समम्

Transliteration

āyurvṛttiṃ sutānsaukhyamasmākaṃ likhati svayam | lalāṭe citragupto'sau na devānāṃ tu tatsamam

Translation

Unsere Lebensspanne, unser Erwerb, unsere Kinder und unser Glück—Citragupta selbst schreibt es auf die Stirn; doch unter den Göttern gibt es nichts, was dem gleichkäme.

Word by Word

• आयुः: life-span
• आयुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (समासपूर्वपद)

• वृत्तिम्: livelihood, conduct
• वृत्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• सौख्यम्: happiness
• सौख्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सौख्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• अस्माकम्: of us
• अस्माकम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम

• लिखति: writes
• लिखति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लिख् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• ललाटे: on the forehead
• ललाटे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ललाट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• चित्रगुप्तः: Chitragupta
• चित्रगुप्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्रगुप्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चित्रस्य गुप्तः)

• असौ: that (person), he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• न: not
• न: Negation (निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (particle of negation)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन

• तु: but
• तु: Discourse particle (सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक (but/indeed)

• तत्: that
• तत्: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विधेय), एकवचन; सर्वनाम

• समम्: equal
• समम्: Predicate/Complement (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विधेय), एकवचन; विशेषण

Speaker

Unspecified (contextual speaker within the Vastrāpathakṣetra-māhātmya narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Citragupta, serene yet formidable, inscribes destinies on a luminous forehead-scroll of a human figure; nearby, a pilgrim offers water and flowers at a shrine, suggesting agency within destiny through dharma.

Characters & Entities

• Citragupta
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Human life is bound to karmic accounting; awareness of moral record-keeping supports disciplined dharma and sacred practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is embedded in Vastrāpathakṣetra Māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa), where karmic reflection heightens the value of tīrtha-sevā and merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is specified in this verse.