Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 110

Devanagari script

त्वयेयं नगरी कार्या मंदरे पर्वतोत्तमे । प्रष्टव्यः कारणं नाहमवश्यं तद्भविष्यति

Transliteration

tvayeyaṃ nagarī kāryā maṃdare parvatottame | praṣṭavyaḥ kāraṇaṃ nāhamavaśyaṃ tadbhaviṣyati

Translation

„Diese Stadt sollst du errichten, o Mandara, du vortrefflichster Berg. Nach der Ursache frage mich nicht — gewiss wird es so geschehen.“

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (कर्तृ) एकवचन; सर्वनाम

• इयम्: this
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (नगरी)

• नगरी: city
• नगरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नगरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन

• कार्या: should be made
• कार्या: Vidhi (Obligation/विधि)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + यत् (कृत्य प्रत्यय)
• Form: कृत्य (यत्) भाव्य/विधेय; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्मणि-भावे ‘to be made/should be made’

• मन्दरे: on Mandara (mountain)
• मन्दरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन

• पर्वतोत्तमे: on the best of mountains
• पर्वतोत्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय समास (उत्तमः पर्वतः); पुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन; सम्बोधनार्थे/विशेषणरूपे स्थाननिर्देशः

• प्रष्टव्यः: should be asked
• प्रष्टव्यः: Vidhi (Obligation/विधि)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + तव्यत् (कृत्य प्रत्यय)
• Form: कृत्य (तव्यत्) विधेय; पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(त्वया) प्रष्टव्यः’ = ‘should be asked’

• कारणम्: the reason
• कारणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सर्वनाम

• अवश्यम्: certainly
• अवश्यम्: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अवश्यम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; सर्वनाम

• भविष्यति: will happen/be
• भविष्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Purāṇic narrator quoting a divine instruction (context suggests Hari/Hara speaking to Mandara mountain)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (city-to-be-established motif)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A divine instruction is issued: Mandara, the excellent mountain, is addressed as an agent for founding a city; the cause remains veiled, emphasizing mystery and destiny.

Characters & Entities

• Mandara (mountain)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places arise by divine will; the unfolding of dharma does not always require human explanation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpathakṣetra in the Prabhāsa region, with Mandara mountain as a key sacred landmark in the origin account.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse concerns the ordained founding of a sacred settlement.