Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 103

Devanagari script

तस्या मध्ये गृहं दिव्यं यस्मिल्लंक्ष्मीः सदा स्थिता । मेरोः शृंगे पुरी रम्या गृहं तत्र मनोरमम्

Transliteration

tasyā madhye gṛhaṃ divyaṃ yasmillaṃkṣmīḥ sadā sthitā | meroḥ śṛṃge purī ramyā gṛhaṃ tatra manoramam

Translation

Inmitten jener Stadt steht ein göttliches Haus, in dem Lakṣmī stets verweilt. Auf dem Gipfel des Meru liegt eine liebliche Stadt, und dort eine überaus bezaubernde Wohnstatt.

Word by Word

• तस्याः: of her/of that (city)
• तस्याः: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: madhya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (locative: in the middle)

• गृहम्: house
• गृहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: gṛha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (predicate/subject)

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Modifier (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: divya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; गृहम्-विशेषणम्

• यस्मिन्: in which
• यस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचकः सर्वनाम (relative)

• लक्ष्मीः: Lakṣmī
• लक्ष्मीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: lakṣmī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• सदा: always
• सदा: Modifier (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb: always)

• स्थिता: is seated/abides
• स्थिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √sthā (धातु) > sthita (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (is situated/has remained)

• मेरोः: of Meru
• मेरोः: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: meru (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• शृङ्गे: on the peak
• शृङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: śṛṅga (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• पुरी: city
• पुरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: purī (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• रम्या: lovely
• रम्या: Modifier (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ramya (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गृहम्: house
• गृहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: gṛha (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (another predicate/subject)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (adverb: there)

• मनोरमम्: very charming
• मनोरमम्: Modifier (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: manorama (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; गृहम्-विशेषणम्

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Kumuda-purī context begins nearby)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant city-center mansion where Lakṣmī abides, set against the mythic summit of Meru; architecture gleams with celestial symmetry and calm abundance.

Characters & Entities

• Lakṣmī
• Meru
• Vaiṣṇavī Purī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity (Lakṣmī) is depicted as inseparable from divine order and sacred habitation—sanctity is the true ground of auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The divine city (Vaiṣṇavī Purī) and its central mansion where Lakṣmī resides, set within the sacred topography connected to Meru/Kumuda.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual instruction is given in this verse.