Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

Devanagari script

सर्वतीर्थमयी पुण्या स्वर्णरेखा नदी स्थिता । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुण्यं विष्णुलोकप्रदायकम्

Transliteration

sarvatīrthamayī puṇyā svarṇarekhā nadī sthitā | bhuktimuktipradaṃ puṇyaṃ viṣṇulokapradāyakam

Translation

Hier weilt der heilige Fluss Svarṇarekhā, die Essenz aller tīrthas. Verdiensterfüllt und glückverheißend schenkt er weltliche Freude wie auch Befreiung und gewährt das Erlangen von Viṣṇus Reich.

Word by Word

• सर्वतीर्थमयी: consisting of all sacred places
• सर्वतीर्थमयी: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + तीर्थ + मय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वतीर्थैः मयी = सर्वतीर्थमयी)

• पुण्या: holy
• पुण्या: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्वर्णरेखा: Svarṇarekhā (Golden-line)
• स्वर्णरेखा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण + रेखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (स्वर्णा रेखा)

• नदी: river
• नदी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (अप्पोजिशन)

• स्थिताः: is situated
• स्थिताः: Kriyā (Predicative verbal idea/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषणरूपेण ‘standing/located’

• भुक्तिमुक्तिप्रदम्: granting enjoyment and liberation
• भुक्तिमुक्तिप्रदम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भुक्ति + मुक्ति + प्रद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (भुक्तिं मुक्तिं च प्रददाति)

• पुण्यम्: merit / holy (thing)
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• विष्णुलोकप्रदायकम्: bestowing Viṣṇu’s world
• विष्णुलोकप्रदायकम्: Viśeṣaṇa (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विष्णु + लोक + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (विष्णुलोकं प्रददाति)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice within the māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svarṇarekhā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A luminous river named Svarṇarekhā flowing through a sacred kṣetra; pilgrims bathe while Viṣṇu’s presence is felt as a radiant, protective aura promising both prosperity and liberation.

Characters & Entities

• Svarṇarekhā River
• Tīrtha
• Viṣṇuloka
• Bhukti
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sanctified river-tīrtha can support both righteous worldly life and the highest spiritual liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Svarṇarekhā River tīrtha associated with Vastrāpatha Kṣetra in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

While not stated explicitly, the standard implication is tīrtha-sevā such as snāna (ritual bathing) and reverential worship at the river.