Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Vastrapatha Kshetra Mahatmya›Adhyaya 14›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 79

Devanagari script

क्षेत्राद्बहिः समारब्धो यज्ञः सर्वस्वदक्षिणः । शुक्रेणामन्त्रिताः सर्वे मुनयो यज्ञकर्मणि । अतिहृष्टो बलिर्यज्ञे ददौ दानान्यनेकधा

Transliteration

kṣetrādbahiḥ samārabdho yajñaḥ sarvasvadakṣiṇaḥ | śukreṇāmantritāḥ sarve munayo yajñakarmaṇi | atihṛṣṭo baliryajñe dadau dānānyanekadhā

Translation

Außerhalb der Grenze der heiligen Stätte wurde ein Opfer begonnen, bei dem der ganze Besitz als Dakṣiṇā dargebracht wurde. Auf Śukras Einladung wurden alle Munis zu den Opferhandlungen gerufen. Bali, überaus erfreut, spendete während dieses Yajña mannigfache Gaben.

Word by Word
क्षेत्रात्from the sacred field
क्षेत्रात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Ablative singular (from)
बहिःoutside
बहिः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
समारब्धःbegun
समारब्धः:
Karta (Predicate adjective to yajñaḥ/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-√रभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP ‘begun/undertaken’
यज्ञःsacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
सर्वस्वदक्षिणःhaving one’s entire wealth as the fee (as dakṣiṇā)
सर्वस्वदक्षिणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्वस्व (प्रातिपदिक) + दक्षिण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: सर्वस्वस्य दक्षिणा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to यज्ञः
शुक्रेणby Śukra
शुक्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular
आमन्त्रिताःwere invited
आमन्त्रिताः:
Karta (Predicate to munayaḥ/कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-√मन्त्र् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; PPP ‘invited’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; adjective to मुनयः
मुनयःsages
मुनयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
यज्ञकर्मणिin the sacrificial rite
यज्ञकर्मणि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: यज्ञस्य कर्म); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
अतिहृष्टःgreatly pleased
अतिहृष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + √हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participial adjective), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘very delighted’
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
ददौgave
ददौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
दानानिgifts
दानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural
अनेकधाin many ways
अनेकधा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनेकधा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
Speaker

Sūta (deduced narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (periphery)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: King (nṛpa)

Visual Art Cues

Scene: At the edge of the sacred boundary, a grand yajña blazes; Śukra presides as ācārya, sages assemble, and Bali—radiant with delight—distributes gifts in many forms.

Characters & Entities
V
Vastrāpatha-kṣetra
Ś
Śukra
M
Munis
B
Bali

FAQs

True ritual excellence is inseparable from self-giving: dakṣiṇā and dāna transform sacrifice into lived dharma.

The narrative remains anchored to Vastrāpatha-kṣetra, even noting the yajña being performed outside the kṣetra boundary.

A yajña characterized as sarvasva-dakṣiṇa (offering one’s full wealth as priestly gift), with invited sages officiating and extensive dāna.

←Previous Verse
Next Verse→