Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

ज्यैष्ठ्यां ज्येष्ठर्क्षयुक्तायां श्राद्धं च त्रितकूपके । कुर्युर्युगानि ते त्रीणि वसंति नाकसद्मनि

jyaiṣṭhyāṃ jyeṣṭharkṣayuktāyāṃ śrāddhaṃ ca tritakūpake | kuryuryugāni te trīṇi vasaṃti nākasadmani

Im Monat Jyaiṣṭha, wenn das Mondhaus Jyeṣṭhā verbunden ist, wohnen jene, die in Tritakūpaka das śrāddha vollziehen, drei Yugas lang in der himmlischen Wohnstatt.

ज्यैष्ठ्याम्in (the month of) Jyaiṣṭha
ज्यैष्ठ्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootज्यैष्ठी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
ज्येष्ठर्क्षयुक्तायाम्when joined with the Jyeṣṭhā constellation
ज्येष्ठर्क्षयुक्तायाम्:
Adhikarana (Time qualifier/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक) + ऋक्ष (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (ज्येष्ठ-ऋक्षेण युक्ता) — ‘endowed with the Jyeṣṭhā nakṣatra’ (qualifies ज्यैष्ठ्याम्)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: ‘and’)
त्रितकूपकेat Tritakūpaka (place)
त्रितकूपके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रित (प्रातिपदिक) + कूपक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (त्रितस्य कूपकः/कूपः) — स्थाननाम (place-name)
कुर्युःshould perform
कुर्युः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
युगानिyugas (ages)
युगानि:
Karma (Extent/कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
त्रीणिthree
त्रीणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक (qualifies युगानि)
वसन्तिdwell
वसन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
नाकसद्मनिin the heavenly mansion
नाकसद्मनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक) + सद्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (नाकस्य सद्म) — ‘heavenly abode’

Sūta (deduced, Prabhāsakhaṇḍa narrative style)

Tirtha: Tritakūpaka

Type: kund

Scene: A stone well with three prominent spouts/steps (suggesting ‘trita’), priests and householder offering piṇḍa and tilodaka, with a night-sky band showing the Jyeṣṭhā constellation above; celestial palace imagery faintly in the background.

J
Jyaiṣṭha
J
Jyeṣṭhā Nakṣatra
T
Tritakūpaka
S
Svarga

FAQs

Purāṇic dharma links precise sacred timing (nakṣatra + month) with amplified results of śrāddha at a tīrtha.

Tritakūpaka is praised as the site where śrāddha yields immense heavenly reward.

Performing śrāddha at Tritakūpaka during Jyaiṣṭha when Jyeṣṭhā nakṣatra is present.