Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

चतुर्थ्यां तं तु देवेशि अंगारकदिने पुनः । स्नापयित्वा तु संपूज्य नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः । सन्तर्प्य विघ्नराजेशं सर्वान्कामानवाप्नुयात्

caturthyāṃ taṃ tu deveśi aṃgārakadine punaḥ | snāpayitvā tu saṃpūjya naivedyairvividhaiḥ śubhaiḥ | santarpya vighnarājeśaṃ sarvānkāmānavāpnuyāt

Am Caturthī-Tag, o Herrin des Herrn, und wiederum am Aṅgāraka-Tag (Dienstag), nachdem man die Gottheit gebadet, sie vollumfänglich verehrt und vielfältige, glückverheißende Naivedya dargebracht hat, und nachdem man Vighnarāja, den Herrn der Hindernisse, gesättigt hat, erlangt man alle Wünsche.

caturthyāmon the fourth (tithi)
caturthyām:
Adhikarana (Location/Time)
TypeNoun
Rootcaturthī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; काल-निर्देशे (on the fourth lunar day)
tamhim/that (deity)
tam:
Karma (Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/अन्वयार्थे (but/indeed)
deveśiO goddess (lady of the gods)
deveśi:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootdeveśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन
aṃgāraka-dineon Tuesday (Mars-day)
aṃgāraka-dine:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootaṃgāraka (प्रातिपदिक) + dina (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (aṃgārakasya dinaṃ)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थे (again)
snāpayitvāhaving bathed (him)/having performed ablution
snāpayitvā:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√snā (धातु) + ṇic (causative) + ktvā (ल्यप्)
Formकृदन्त (absolutive/gerund); णिजन्त-प्रयोगः (causative) ‘having caused to bathe/washed’
tuand/indeed
tu:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
saṃpūjyahaving worshipped well
saṃpūjya:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam + √pūj (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formकृदन्त (absolutive/gerund); ‘having duly worshipped’
naivedyaiḥwith food-offerings
naivedyaiḥ:
Karana (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootnaivedya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; साधन/उपकरणे
vividhaiḥvarious
vividhaiḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषणम् (naivedyaiḥ)
śubhaiḥauspicious
śubhaiḥ:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; विशेषणम् (naivedyaiḥ)
santarpyahaving satisfied
santarpya:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootsam + √tṛp (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formकृदन्त (absolutive/gerund); ‘having satisfied/propitiated’
vighnarājeśamthe Lord of the king of obstacles (Gaṇeśa)
vighnarājeśam:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootvighna-rāja-īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (विघ्नानां राजा; तस्य ईशः)
sarvānall
sarvān:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेषणम् (kāmān)
kāmāndesires
kāmān:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन
avāpnuyātwould obtain
avāpnuyāt:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootava + √āp (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Kapardī–Cintāmaṇi / Vighnarāja-sthāna (Prabhāsa)

Type: ghat

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A devotee performs abhiṣeka to a Gaṇeśa (Vighnarāja) icon within the Prabhāsa shrine: water/milk streams, flowers, lamps, and abundant naivedya; calendar symbols of Caturthī moon phase and Tuesday (Aṅgāraka) accent the scene; the deity radiates boon-granting calm.

M
Mahādevī (Pārvatī)
A
Aṅgāraka (Maṅgala/Mars; Tuesday)
V
Vighnarāja (Gaṇeśa)

FAQs

Devotional discipline—snāna, pūjā, and offerings—combined with Gaṇeśa propitiation is taught as a dharmic means to fulfill aims.

The Kapardī–Cintāmaṇi sacred complex in Prabhāsakṣetra (context of Adhyāya 141).

Observe Caturthī and Tuesday worship: bathe the deity, perform full pūjā, offer auspicious naivedya, and satisfy Vighnarāja (Gaṇeśa).