Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 52

वीक्ष्यमाणः सुरस्त्रीभिर्नागारिकृतकेतनः । चतुर्भुजधरो भूत्वा वनमालाविभूषितः । संस्तूयमानो मुनिभिर्याति विष्ण्वालयं नरः

vīkṣyamāṇaḥ surastrībhirnāgārikṛtaketanaḥ | caturbhujadharo bhūtvā vanamālāvibhūṣitaḥ | saṃstūyamāno munibhiryāti viṣṇvālayaṃ naraḥ

Von himmlischen Frauen erblickt, in einer himmlischen Wohnstatt weilend, vierarmig werdend und mit einer Waldgirlande geschmückt—von Weisen gepriesen—gelangt der Mensch zur Wohnstatt Viṣṇus.

वीक्ष्यमाणःbeing looked at
वीक्ष्यमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवीक्ष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘दृश्यमानः’
सुरस्त्रीभिःby celestial women
सुरस्त्रीभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + स्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः कर्मधारयः ‘सुराः स्त्रियः’
नागारि-कृत-केतनःwhose dwelling is made by Nāgāri (architect)
नागारि-कृत-केतनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनागारि (प्रातिपदिक) + कृत (कृ-धातु, क्त) + केतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः); तत्पुरुषः ‘नागारिणा कृतं केतनं यस्य’ (agentive relation)
चतुर्भुजधरःfour-armed
चतुर्भुजधरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; उपपद-तत्पुरुषः ‘चत्वारः भुजाः यस्य/भुजान् धरति’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
वनमाला-विभूषितःadorned with a forest-garland
वनमाला-विभूषितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + माला (प्रातिपदिक) + विभूषित (भूष्-धातु, क्त; वि-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्; तृतीया-तत्पुरुषः ‘वनमालया विभूषितः’
संस्तूयमानःbeing praised
संस्तूयमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-स्तु (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गः सम्-
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
यातिgoes
याति:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
विष्णु-आलयम्Viṣṇu’s abode
विष्णु-आलयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक) + आलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘विष्णोः आलयम्’
नरःthe man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Dvārakā-kṣetra (Viṣṇvālaya-darśana)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim, now radiant and four-armed like Viṣṇu, adorned with a vanamālā, is praised by sages while celestial women look on; he proceeds toward a resplendent Viṣṇu-temple/abode.

V
Viṣṇu
M
Munis (sages)
S
Surastrīs (celestial women)
V
Viṣṇvālaya

FAQs

Devotional tīrtha-practice culminates in divine proximity—described as entry into Viṣṇu’s abode.

The Dvārakā-region tīrtha context, especially the Gomati confluence praised in this chapter.

Implicit continuation of snāna and worship; the verse states the resulting spiritual ‘fruit’ (phala).