Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

उक्त्वा बाढमिति ब्रह्मा ततः सृष्टौ मनो दधे । ससर्ज मानसात्सद्यः सनकाद्यान्कुमारकान् । उवाच वचनं ब्रह्मा प्रजाः सृजत पुत्रकाः

uktvā bāḍhamiti brahmā tataḥ sṛṣṭau mano dadhe | sasarja mānasātsadyaḥ sanakādyānkumārakān | uvāca vacanaṃ brahmā prajāḥ sṛjata putrakāḥ

Mit den Worten „So sei es“ richtete Brahmā seinen Geist auf die Schöpfung. Aus seinem Denken erschuf er sogleich die jugendlichen Weisen, beginnend mit Sanaka, und Brahmā sprach zu ihnen: „Meine Söhne, erschafft Wesen.“

उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (Absolutive/Gerund), पूर्वकालिक (having said)
बाढम्certainly / agreed
बाढम्:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय)
Formअव्यय, अनुमोदनार्थक (particle of assent)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, उद्धरण-निपात
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kala (Sequence/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)
सृष्टौin creation
सृष्टौ:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
मनःmind
मनः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
दधेplaced/applied
दधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
ससर्जcreated
ससर्ज:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मानसात्from (his) mind
मानसात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (immediately)
सनकाद्यान्Sanaka and others
सनकाद्यान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसनक + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘आदि’समास (and others beginning with Sanaka)
कुमारकान्young sages/sons
कुमारकान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुमारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
वचनम्words, speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रजाःcreatures
प्रजाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सृजतcreate (you all)
सृजत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
पुत्रकाःO sons, dear children
पुत्रकाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), बहुवचन

Prahlāda

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: Brahmā, intent on creation, manifests the four youthful Kumāras from his mind; they appear as radiant child-sages, serene and ascetic, while Brahmā instructs them to create beings.

P
Prahlāda
B
Brahmā
S
Sanaka
S
Sanandana
S
Sanātana
S
Sanatkumāra

FAQs

Spiritual lineages arise for cosmic purposes; even exalted beings are entrusted with duties within creation.

The tīrtha is not named in this verse, but the episode forms the backstory leading to Gomātī’s māhātmya at Dvārakā.

None; it narrates mānasa-sṛṣṭi and Brahmā’s command to the Kumāras.