Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

गृहीत्वा तं करे शौरिः पुरुषं स्वयमग्रतः । मार्जते तस्य पापानि पश्यतां त्रिदिवौकसाम् । महोत्सवं च कृत्वा तु जयशब्दपुरःसरम्

Transliteration

gṛhītvā taṃ kare śauriḥ puruṣaṃ svayamagrataḥ | mārjate tasya pāpāni paśyatāṃ tridivaukasām | mahotsavaṃ ca kṛtvā tu jayaśabdapuraḥsaram

Translation

Śauri (Kṛṣṇa) selbst ergreift jene Person bei der Hand und führt sie voran; vor den Augen der Himmelsbewohner tilgt er ihre Sünden und veranstaltet dann ein großes Fest, dem Rufe „Sieg!“ vorangehen.

Word by Word

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु) → गृहीत्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम

• करे: in (his) hand
• करे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणम् (हस्ते)

• शौरिः: Śauri (Kṛṣṇa)
• शौरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शौरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• पुरुषम्: the man
• पुरुषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तम् इत्यस्य अप्पोजिशन

• स्वयम्: himself
• स्वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; आत्मार्थक-निपात (emphatic: 'himself')

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-क्रियाविशेषणम् (locative adverb: 'in front')

• मार्जते: wipes away, cleanses
• मार्जते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मृज् (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध

• पापानि: sins
• पापानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन

• पश्यताम्: of those who are watching
• पश्यताम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पश् (धातु) → पश्यत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; जनसमूहस्य विशेषणरूपेण (त्रिदिवौकसाम्)

• त्रिदिवौकसाम्: of the dwellers of heaven (gods)
• त्रिदिवौकसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; त्रिदिवे ओकः यस्य/येषाम् = स्वर्गवासिनः); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन

• महोत्सवम्: a great festival
• महोत्सवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + उत्सव (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारयः; महान् उत्सवः); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• कृत्वा: having done, having made
• कृत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• तु: indeed, then
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपात (particle: 'but/indeed')

• जयशब्दपुरःसरम्: preceded by cries of victory
• जयशब्दपुरःसरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जय + शब्द + पुरःसर (प्रातिपदिकानि)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; जयशब्दः पुरःसरः यस्य = जयघोषपूर्वकः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (महोत्सवम्)

Speaker

Prahlāda (within the Dvārakā Māhātmya narration; Sūta resumes at 43.22)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Assembly hearing the Dvārakā-māhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa (Śauri) gently holds a devotee’s hand, leading him forward; devas watch from the sky; a luminous act of ‘wiping away sins’ is shown as dark smoke dissolving; a grand festival erupts with banners and ‘Jaya!’ cries.

Characters & Entities

• Śauri (Kṛṣṇa)
• Tridivaukas (heavenly beings)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine compassion is personal and immediate: Kṛṣṇa is depicted as directly guiding and cleansing the soul when rites are sanctified by devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s Māhātmya frames Kṛṣṇa’s special grace as intimately connected with Dvārakā’s sacred tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly continues the prior prescription (Tulasī-wood cremation); this verse describes its promised फल (result): pāpa-kṣaya and divine escort.