Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

अध्वनि श्रांतदेहस्य वाहनं यः प्रयच्छति । हंसयुक्तेन स नरो विमानेन दिवं व्रजेत्

adhvani śrāṃtadehasya vāhanaṃ yaḥ prayacchati | haṃsayuktena sa naro vimānena divaṃ vrajet

Wer einem auf dem Weg erschöpften Wanderer ein Gefährt gewährt, der wird in einem himmlischen Vimāna, von Schwänen gezogen, zum Himmel gelangen.

अध्वनिon the road, in the journey
अध्वनि:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); एकवचन
श्रान्त-देहस्यof (one) whose body is tired
श्रान्त-देहस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्रान्त (कृदन्त/भूतकृदन्त) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रान्तः देहः यस्य)
वाहनम्a vehicle, conveyance
वाहनम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st); एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
प्रयच्छतिgives, bestows
प्रयच्छति:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
हंस-युक्तेनwith (a vehicle) yoked with swans
हंस-युक्तेन:
करण (Instrument/means)
TypeAdjective
Rootहंस (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन; समासः—तत्पुरुष (हंसैः युक्तः)
सःhe
सः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; संकेत-सर्वनाम
नरःman, person
नरः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
विमानेनby an aerial car
विमानेन:
करण (Instrument/vehicle)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन
दिवम्to heaven
दिवम्:
कर्म/गति-लक्ष्य (Goal)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
व्रजेत्would go, may go
व्रजेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Sūta (deduced; Prabhāsa Khaṇḍa narrative style)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A weary pilgrim on a long road is offered a conveyance by a compassionate donor; above, a radiant vimāna drawn by white swans appears as a visionary promise of svarga.

D
Dvārakā
S
Svarga
V
Vimāna

FAQs

Removing a pilgrim’s hardship is treated as sacred service that yields exalted posthumous reward.

Dvārakā pilgrimage is the implied context; the verse praises aiding travelers on that sacred route.

Vāhana-dāna: providing a vehicle/ride to a weary traveler during yātrā.