Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 30›Shloka 39
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

वाराणसी कुरुक्षेत्रं पुण्यान्यन्यानि कृत्स्नशः । त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि क्षेत्राणि देवनायकाः । चक्रुर्गीतं च नृत्यं च द्वारकायाश्च सत्पथि

Transliteration

vārāṇasī kurukṣetraṃ puṇyānyanyāni kṛtsnaśaḥ | trailokye yāni tīrthāni kṣetrāṇi devanāyakāḥ | cakrurgītaṃ ca nṛtyaṃ ca dvārakāyāśca satpathi

Translation

Vārāṇasī, Kurukṣetra und alle übrigen heiligen Stätten—alle Tīrthas und geweihte Regionen der drei Welten—vollführten zusammen mit den göttlichen Führern Gesang und Tanz auf dem edlen Pfad nach Dvārakā.

Word by Word
वाराणसीVārāṇasī
वाराणसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाराणसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Nominative, Singular)
कुरुक्षेत्रम्Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom/Acc, Singular)
पुण्यानिholy
पुण्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘अन्यानि’/‘(तीर्थानि/क्षेत्राणि)’ इत्यर्थे विशेषणम् (Neuter, Nom/Acc, Plural; adjectival)
अन्यानिother
अन्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘(तीर्थानि/क्षेत्राणि)’ इत्यर्थे विशेषणम् (Neuter, Nom/Acc, Plural; adjectival)
कृत्स्नशःentirely; in full
कृत्स्नशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकृत्स्नशस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘entirely/altogether’)
त्रैलोक्येin the three worlds
त्रैलोक्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative, Singular)
यानिwhich
यानि:
Sambandha (Relative connector/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Relative pronoun; Neuter, Nom/Acc, Plural)
तीर्थानिtīrthas; holy places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural)
क्षेत्राणिsacred fields/regions
क्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Nom/Acc, Plural)
देवनायकाःleaders of the gods
देवनायकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + नायक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (देवानां नायकाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural)
चक्रुःdid; performed
चक्रुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद (3rd person plural)
गीतम्song; singing
गीतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नृत्यम्dance; dancing
नृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Accusative, Singular)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
द्वारकायाःof Dvārakā
द्वारकायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive, Singular)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सत्पथिon the good path/road
सत्पथि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत्पथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative, Singular)
Speaker

Sūta (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand cosmic procession on the noble road to Dvārakā: personified tīrthas and kṣetras (Vārāṇasī, Kurukṣetra, and others) accompanied by deva-leaders, singing and dancing as they move toward the city of Kṛṣṇa.

Characters & Entities
D
Dvārakā
V
Vārāṇasī (Kāśī)
K
Kurukṣetra
T
Tīrtha
K
Kṣetra
D
Devanāyaka

FAQs

Dvārakā is portrayed as so sanctifying that even the greatest tīrthas and divine powers are said to celebrate there—affirming the supremacy of bhakti-centered sacred space.

Dvārakā is directly glorified; Kāśī (Vārāṇasī) and Kurukṣetra are named as eminent tīrthas participating in the praise.

Celebratory worship through gīta and nṛtya is described (devotional singing and dancing in the sacred precincts/paths of Dvārakā).

←Previous Verse
Next Verse→