Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

भुक्तो वा यदि वाऽभुक्तः स्वच्छो वाऽस्वच्छ एव वा । विमुक्तिः कथिता तत्र हरिजागरणान्नृणाम्

bhukto vā yadi vā'bhuktaḥ svaccho vā'svaccha eva vā | vimuktiḥ kathitā tatra harijāgaraṇānnṛṇām

Ob jemand gegessen hat oder nicht, ob rein oder unrein — dort wird den Menschen Befreiung verkündet durch die Nachtwache für Hari (Viṣṇu).

भुक्तःhaving eaten, fed
भुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (if)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अभुक्तःnot having eaten, unfed
अभुक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + भुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास/उपसर्ग ‘अ’ (negation) + क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
स्वच्छःclean, pure
स्वच्छः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्वच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अस्वच्छःunclean
अस्वच्छः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ + स्वच्छ (प्रातिपदिक)
Formनञ्-पूर्वक-विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
विमुक्तिःliberation
विमुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कथिताis said, has been declared
कथिता:
Kriya (Predicative/क्रिया-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विमुक्तिः’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्रthere, in that case
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेश/प्रसङ्गवाचक-अव्यय (there/in that matter)
हरिजागरणात्from Hari’s vigil
हरिजागरणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootहरि + जागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; तत्पुरुष (हरेः जागरणम्)
नृणाम्of men
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya didactic style within Skanda Purāṇa)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: nareśvara (king)

Scene: A mixed crowd—fasting and non-fasting, simple and unadorned—keeps vigil together before Hari; the deity’s radiance washes away notions of impurity; a symbolic gate to liberation opens behind the shrine.

H
Hari
V
Viṣṇu

FAQs

Devotional vigil for Hari is upheld as a direct cause of liberation, transcending ordinary concerns of ritual purity.

Dvārakā, praised within the Dvārakā Māhātmya of the Prabhāsa Khaṇḍa.

Hari-jāgaraṇa—keeping awake in devotion to Viṣṇu (often with kīrtana, listening to kathā, and worship).