Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

इष्टं मखैः कृतं दानं दत्तं पिंडं गयाशिरे । स्नातं नित्यं प्रयागे तु यैः कृतं जागरं हरेः

iṣṭaṃ makhaiḥ kṛtaṃ dānaṃ dattaṃ piṃḍaṃ gayāśire | snātaṃ nityaṃ prayāge tu yaiḥ kṛtaṃ jāgaraṃ hareḥ

Für jene, die Haris Nachtwache vollzogen haben, ist es, als hätten sie Opfer dargebracht, Gaben gespendet, Piṇḍa-Opfergaben in Gayāśiras dargebracht und täglich in Prayāga gebadet.

इष्टम्sacrifice performed
इष्टम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइष्ट (कृदन्त; √यज् यागे, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त—‘sacrifice performed’ (यज्ञकर्म)
मखैःby sacrifices (rites)
मखैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण
कृतम्done
कृतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ करणे)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘done’ (with implied items)
दानम्gift, charity
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म
दत्तम्given
दत्तम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा दाने, क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘given’
पिण्डम्piṇḍa offering (funeral oblation)
पिण्डम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म
गया-शिरेat Gaya-śiras (in Gaya)
गया-शिरे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगया (प्रातिपदिक) + शिरस्/शिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गयायाः शिरः’ (Gaya-śiras, sacred spot); अधिकरण
स्नातम्bathing performed
स्नातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नात (कृदन्त; √स्ना स्नाने, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त—‘bathing done’
नित्यम्always, regularly
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययीभावे अव्ययवत्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
प्रयागेat Prayāga
प्रयागे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रयाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण
तुindeed / but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक-निपात (particle: but/indeed)
यैःby whom
यैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; करण/हेतु
कृतम्performed
कृतम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त; √कृ करणे)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘performed’
जागरम्vigil
जागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म
हरेःof Hari
हरेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

Skanda (Kārttikeya)

Tirtha: Dvārakā (with comparative tīrthas: Gayāśiras, Prayāga)

Type: kshetra

Listener: Skanda (Ṣaḍānana)

Scene: A symbolic montage: a devotee keeping vigil before Hari; around him appear visionary vignettes—fire-sacrifice altar (yajña), gifts being given (dāna), priests at Gayāśiras receiving piṇḍa, and pilgrims bathing at Prayāga’s confluence—showing all merits converging into the single act of jāgaraṇa.

H
Hari
G
Gayāśiras (Gayā)
P
Prayāga

FAQs

A single act of concentrated devotion—Hari’s vigil—is praised as equivalent to multiple high-merit rites across famed tīrthas and Vedic sacrifices.

Gayāśiras (Gayā) and Prayāga are explicitly invoked, within the overarching Dvārakā Māhātmya context.

Harijāgaraṇa is presented as conferring the fruits of yajña (sacrifice), dāna (charity), piṇḍa-dāna at Gayā, and snāna at Prayāga.