Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93

इन्द्रद्युम्न तदाख्यातं माहात्म्यं द्वारकाभवम् । पुनरेव् प्रवक्ष्यामि यत्ते मनसि वर्त्तते

indradyumna tadākhyātaṃ māhātmyaṃ dvārakābhavam | punarev pravakṣyāmi yatte manasi varttate

O Indradyumna, die heilige Größe Dvārakās ist bereits dargelegt worden. Dennoch werde ich sie nochmals verkünden—was immer noch in deinem Sinn verweilt.

इन्द्रद्युम्नO Indradyumna
इन्द्रद्युम्न:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘आख्यातम्’ इति सह (that has been told)
आख्यातम्has been narrated
आख्यातम्:
Kriya (Predicative participle/कृदन्त)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थं (told/declared)
माहात्म्यम्the greatness/glory
माहात्म्यम्:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तत्’ इति समानाधिकरण
द्वारकाभवम्arising from/pertaining to Dvārakā
द्वारकाभवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वारकाभव (प्रातिपदिक; द्वारका + भव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘द्वारकायाः भवम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष; ‘माहात्म्यम्’ इति विशेषण
पुनःagain
पुनः:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
एवindeed
एव:
Avyaya (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (indeed/only)
प्रवक्ष्यामिI will explain
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative ‘which/what’)
तेyour
ते:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (enclitic); ‘तव’
मनसिin (your) mind
मनसि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वर्ततेexists/abides
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Mārkaṇḍeya (deduced from immediate continuation into Adhyāya 25 where Mārkaṇḍeya speaks)

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Indradyumna

Scene: A sage addresses King Indradyumna, concluding the praise of Dvārakā and inviting further questions; a calm hermitage or courtly assembly setting.

I
Indradyumna
D
Dvārakā

FAQs

Sacred teachings on a tīrtha should be heard repeatedly with attention; sincere curiosity is honored and clarified by the sage.

Dvārakā, the Vaiṣṇava sacred city associated with Śrī Kṛṣṇa.

No specific rite is prescribed here; it emphasizes continued listening/receiving the māhātmya.