Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

यथा च दैत्यप्रवरमवध्यं दैत्यदानवैः । हतवान्हिरण्यकशिपुं नृसिंहः सर्वगः प्रभुः

Transliteration

yathā ca daityapravaramavadhyaṃ daityadānavaiḥ | hatavānhiraṇyakaśipuṃ nṛsiṃhaḥ sarvagaḥ prabhuḥ

Translation

„Und wie Nṛsiṃha—der allgegenwärtige Herr—Hiraṇyakaśipu erschlug, den Vornehmsten der Daityas, der selbst unter Daityas und Dānavas für unbesiegbar galt.“

Word by Word

• यथा: as/how
• यथा: Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, उपमान/प्रकार-वाचक

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• दैत्य-प्रवरम्: the foremost among daityas
• दैत्य-प्रवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (दैत्येषु प्रवरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अवध्यम्: invulnerable/not to be slain
• अवध्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अवध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘दैत्यप्रवरम्’ इति विशेषण

• दैत्य-दानवैः: by daityas and danavas
• दैत्य-दानवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + दानव (प्रातिपदिक)
• Form: समास: द्वन्द्व (दैत्याश्च दानवाश्च); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन

• हतवान्: having slain
• हतवान्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: कृत्-प्रत्यय: क्तवत् (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोग (having slain)

• हिरण्यकशिपुम्: Hiranyakashipu
• हिरण्यकशिपुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (हिरण्यं कशिपुः यस्य / नाम); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• नृसिंहः: Narasimha
• नृसिंहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृसिंह (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (नर-सिंहः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्वगः: all-pervading
• सर्वगः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्वग (प्रातिपदिक)
• Form: समास: तत्पुरुष (सर्वत्र गच्छति); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘प्रभुः/नृसिंहः’ इति विशेषण

• प्रभुः: the Lord
• प्रभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Bali (Daitya king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a brāhmaṇa (vipra)

Visual Art Cues

Scene: Bali narrates the terrifying yet protective form: Nṛsiṃha, all-pervading Lord, tearing down the ‘invincible’ Hiraṇyakaśipu—an image of dharma’s sudden triumph; the brāhmaṇa listens, composed.

Characters & Entities

• Bali
• Nṛsiṃha
• Hiraṇyakaśipu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

No power is absolute before the Lord; divine intervention overturns seemingly invincible adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The avatāra remembrance functions within Dvārakā Māhātmya’s praise of Janārdana’s sphere—Dvārakā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it supports devotional remembrance of Viṣṇu’s avatāras.