Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

Devanagari script

त्यक्त्वा कलेवरं राजा दिव्यमाल्यानुलेपनः । कृतांजलिरुवाचेदं भक्त्या परमया युतः

Transliteration

tyaktvā kalevaraṃ rājā divyamālyānulepanaḥ | kṛtāṃjaliruvācedaṃ bhaktyā paramayā yutaḥ

Translation

Nachdem der König seinen Leib abgelegt hatte, geschmückt mit himmlischen Girlanden und Salbungen, sprach er mit gefalteten Händen diese Worte, erfüllt von höchster Hingabe.

Word by Word

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: त्यज्; अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having done)

• कलेवरम्: the body
• कलेवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलेवर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• दिव्य: divine
• दिव्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य पूर्वाङ्गत्वेन)

• माल्य: garland(s)
• माल्य: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य अङ्ग)

• अनुलेपनः: ointment/anointing
• अनुलेपनः: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य उत्तरपद)

• दिव्यमाल्यानुलेपनः: adorned with divine garlands and ointments
• दिव्यमाल्यानुलेपनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य + माल्य + अनुलेपन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कर्मधारय-तत्पुरुषभावः: दिव्यं माल्यं च अनुलेपनं च यस्य/येन); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

• कृत: made
• कृत: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त (Past Passive Participle) from कृ; समासपूर्वाङ्ग

• अञ्जलिः: folded hands
• अञ्जलिः: Samasa-anga (Compound member)
• Type: Noun
• Root: अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपदस्य उत्तरपद)

• कृताञ्जलिः: with hands folded
• कृताञ्जलिः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (कृतः अञ्जलिः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन

• परमया: supreme
• परमया: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परमा (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भक्त्या विशेषणम्

• युतः: endowed (with)
• युतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यु (धातु) / युत (प्रातिपदिक)
• Form: क्त (PPP) ‘युत’ = संयुक्त/युक्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राज्ञः विशेषणम्

Speaker

Narrator (introducing Nṛga’s prayer)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: The freed king abandons the cursed body; he appears radiant, adorned with celestial garlands and fragrant unguents, hands folded in añjali, beginning a hymn of devotion before Kṛṣṇa.

Characters & Entities

• Nṛga
• Kṛṣṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Release from bondage culminates in devotion and reverent praise; true transformation is inner (bhakti) as well as outer (divine form).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā Māhātmya frames the liberation, implying the city’s sacredness as a place where devotion and deliverance converge.

What ritualistic prescription is mentioned?

Añjali (folded hands) is shown as a gesture of devotion; no detailed ritual procedure is specified.