Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

सत्कृत्योक्तो यमेनाथ स्वागतेन नृपोत्तमः । प्रथमं सुकृतं राजन्नथवा दुष्कृतं त्वया । भोक्तव्यमिति मे ब्रूहि तत्ते संपाद्यते मया

satkṛtyokto yamenātha svāgatena nṛpottamaḥ | prathamaṃ sukṛtaṃ rājannathavā duṣkṛtaṃ tvayā | bhoktavyamiti me brūhi tatte saṃpādyate mayā

Von Yama geehrt und willkommen geheißen, wurde der beste der Könige angesprochen: „O König, sage mir: Was sollst du zuerst erfahren, die Frucht deines Verdienstes oder die Frucht deiner Sünde? Sprich zu mir; ich werde es für dich fügen.“

सत्कृत्यhaving honored
सत्कृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसत्-कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘सत्कृत्य’ = सत्कारं कृत्वा
उक्तःwas spoken/addressed
उक्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि/भावे
यमेनby Yama
यमेन:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
अथthen
अथ:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
स्वागतेनwith words of welcome
स्वागतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्वागत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; ‘स्वागतेन’ = स्वागतवचनेन/स्वागतक्रियया
नृपोत्तमःthe best of kings
नृपोत्तमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप-उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः (नृपेषु उत्तमः)
प्रथमम्first
प्रथमम्:
Avyaya (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb), अर्थे ‘आदौ’
सुकृतम्good deed/merit
सुकृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु-कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (सु + कृत)
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
अथवाor
अथवा:
Avyaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive)
दुष्कृतम्evil deed/demerit
दुष्कृतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुस्-कृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (दुस् + कृत)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
भोक्तव्यम्is to be experienced/enjoyed (must be undergone)
भोक्तव्यम्:
Kriya (Obligation/विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (ought to be experienced)
इतिthus
इति:
Avyaya (Particle)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक अव्यय
मेto me
मे:
Sampradana/Sambandha (to me/of me)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic), अर्थे ‘मम/मह्यम्’
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तेfor you/to you
ते:
Sampradana/Sambandha (for you/of you)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (enclitic), अर्थे ‘तव/तुभ्यम्’
संपाद्यतेis accomplished/arranged
संपाद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोगः (is accomplished)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/करण), एकवचन

Yama

Listener: Brāhmaṇas/Ṛṣis

Scene: Yama welcomes a king with formal honor, then gestures to a ledger/scale, asking which fruit should be experienced first—merit or sin.

Y
Yama
N
Nṛga

FAQs

Karmic results must be faced in due order; even a righteous king must choose whether merit or demerit ripens first.

The broader narrative belongs to Dvārakā Māhātmya, framing Dvārakā as the sacred setting where the king’s later deliverance becomes manifest.

No explicit ritual is prescribed here; the verse focuses on karmic adjudication (puṇya/pāpa) under Yama.