Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

वसिष्ठ उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल यत्ते मनसि वर्त्तते । कथयिष्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

vasiṣṭha uvāca | brūhi pārthivaśārdūla yatte manasi varttate | kathayiṣyāmi tatsarvaṃ yadyapi syātsudurllabham

Vasiṣṭha sprach: „Sprich, o Tiger unter den Königen, was in deinem Sinn weilt. Ich werde dir alles darlegen, auch wenn es überaus schwer zu erlangen ist.“

वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
ब्रूहिspeak/tell
ब्रूहि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
पार्थिवशार्दूलO tiger among kings
पार्थिवशार्दूल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव + शार्दूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन; कर्मधारय (पार्थिवः शार्दूलः)
यत्what/that which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तेof you / your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
मनसिin (your) mind
मनसि:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
वर्त्ततेis/occurs
वर्त्तते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत्/वर्त् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
कथयिष्यामिI will tell
कथयिष्यामि:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; निर्देशक (demonstrative)
सर्वम्all/entire
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
यद्यपिalthough
यद्यपि:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयदि + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभाववत् समुच्चय (concessive particle: 'although')
स्यात्may be / should be
स्यात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
सुदुर्ल्लभम्very difficult to obtain
सुदुर्ल्लभम्:
Karma (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + दुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (सु + दुर्लभ)

Vasiṣṭha

Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Rājā (unnamed)

Scene: A serene hermitage audience: Vasiṣṭha seated on kuśa grass with kamaṇḍalu and japa-mālā; the king stands with folded hands, requesting instruction; forest backdrop with sacrificial fire.

V
Vasiṣṭha
A
Ajapāla

FAQs

A true guru responds with compassion and clarity, making even rare knowledge accessible to sincere seekers.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it introduces the forthcoming teaching.

None; it is the opening of the instruction (upadeśa) section of the dialogue.