Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

यदा यदा भयार्त्तानि म्लेच्छस्पर्शात्समंततः । स्थानेष्वेतेषु तिष्ठंति तीर्थान्युक्तेषु सत्वरम्

yadā yadā bhayārttāni mlecchasparśātsamaṃtataḥ | sthāneṣveteṣu tiṣṭhaṃti tīrthānyukteṣu satvaram

Wann immer die Tīrthas von allen Seiten durch Furcht bedrängt werden, infolge der Berührung durch mlecchas, suchen sie eilends Zuflucht und verweilen in eben jenen genannten Stätten.

यदाwhenever
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक-अव्यय
यदाwhenever
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्त-कालवाचक (reduplicated temporal adverb)
भयार्त्तानिdistressed by fear
भयार्त्तानि:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (अधिगत-कर्तृ) तीर्थानि-शब्दस्य; ‘भयेन आर्तानि’
म्लेच्छस्पर्शात्from contact with mlecchas
म्लेच्छस्पर्शात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
समन्ततःon all sides; entirely
समन्ततः:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय, परितः/सर्वतः-अर्थक (adverb)
स्थानेषुin places
स्थानेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन
एतेषुin these
एतेषु:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् स्थानेषु-शब्दस्य
तिष्ठन्तिstay; remain
तिष्ठन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
तीर्थानिthe sacred places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
उक्तेषुin the said/mentioned (places)
उक्तेषु:
Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् स्थानेषु/एतेषु (उक्तेषु स्थानेषु)
सत्वरम्quickly; at once
सत्वरम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formअव्यय, शीघ्रार्थक क्रियाविशेषण (adverb)

Pulastya

Tirtha: Refuge-kṣetras of tīrthas (Arbuda and the named great kṣetras)

Type: kshetra

Listener: King (Rājan)

Scene: Personified tīrthas—river-goddesses, sages, and luminous water-forms—fleeing from a darkened, chaotic landscape and gathering swiftly into protected sanctuaries marked by shining temples and guardian devas.

P
Puṣkara
K
Kurukṣetra
V
Vārāṇasī (contextual from prior verse)
A
Arbuda (contextual)

FAQs

Sacred presence is portrayed as resilient: when threatened, tīrtha-power concentrates in protected dharmic locations.

It refers back to the previously named protected places (Puṣkara, Kurukṣetra, Vārāṇasī) and the Arbuda tīrtha-context.

No explicit rite; it provides a theological rationale for seeking tīrthas in safeguarded locales.