Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

कुलसंतारणंनाम तीर्थमेतद्भविष्यति । तस्मात्त्वमपि राजेंद्र सहाऽस्माभिर्दिवं प्रति । आगच्छानेन देहेन तीर्थस्यास्य प्रभावतः

kulasaṃtāraṇaṃnāma tīrthametadbhaviṣyati | tasmāttvamapi rājeṃdra sahā'smābhirdivaṃ prati | āgacchānena dehena tīrthasyāsya prabhāvataḥ

Dieses Tīrtha wird den Namen „Kulasaṃtāraṇa“ tragen — der Erlöser des Geschlechts. Darum, o Herr der Könige, komm mit uns gen Himmel in eben diesem Leib, durch die Macht dieses heiligen Ortes.

कुलसंतारणम्the saving of the lineage
कुलसंतारणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + संतारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुलस्य संतारणम्’)
नामnamed
नाम:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामनिर्देशक-अव्यय (particle meaning ‘named/called’)
तीर्थम्a sacred ford/place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
एतत्this
एतत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् ‘तीर्थम्’
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple future/भविष्यत्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formहेतुवाचक-अव्यय (therefore)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘राज्ञाम् इन्द्रः’)
सहtogether with
सह:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहकारक-अव्यय (preposition-like indeclinable ‘with’)
अस्माभिःwith us
अस्माभिः:
Sahartha (Accompaniment/सहार्थ)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
दिवम्to heaven
दिवम्:
Gati-karma (Goal as object/गतिकर्म)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्रतिtowards
प्रति:
Dik (Direction/दिक्)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/दिशावाचक-अव्यय (towards)
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + आ (उपसर्ग)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
अनेनwith this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; विशेषणम् ‘देहेन’
देहेनwith (your) body
देहेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
तीर्थस्यof the sacred place
तीर्थस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
प्रभावतःdue to the power
प्रभावतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: ‘due to/from the power’)

Pitṛs (forefathers), reported by Pulastya

Tirtha: Kulasaṃtāraṇa

Type: ghat

Listener: Yayāti (royal sage/king)

Scene: A revered sage points out the Kulasaṃtāraṇa-tīrtha to a king; the tīrtha glows with sanctity as attendants beckon toward a celestial path, implying ascent ‘with this very body’.

K
Kulasaṃtāraṇa Tīrtha
P
Pitṛs
K
King
H
Heaven (Diva)

FAQs

A tīrtha’s mahātmya is proven by its power to uplift lineage and grant extraordinary spiritual destiny through sincere rites.

Kulasaṃtāraṇa Tīrtha at Arbuda (identified and named here for its lineage-delivering power).

The implied foundation is snāna and tarpaṇa at this tīrtha; the verse highlights the resulting divine ascent attributed to tīrtha-prabhāva.