Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 41

तस्याश्रमपदे पुण्ये श्रावणे मासि पार्थिव । पौर्णमास्यां विशेषेण यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । पितृमेधफलं तस्य सकलं स्यादसंशयम्

tasyāśramapade puṇye śrāvaṇe māsi pārthiva | paurṇamāsyāṃ viśeṣeṇa yaḥ kuryātpitṛtarpaṇam | pitṛmedhaphalaṃ tasya sakalaṃ syādasaṃśayam

O König, an diesem heiligen Ort des Āśrama — besonders am Vollmondtag des Monats Śrāvaṇa — erlangt, wer das pitṛ-tarpaṇa, die Wasserspende an die Ahnen, vollzieht, ohne Zweifel die ganze Frucht des Pitṛmedha-Opfers.

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
आश्रमपदेat the hermitage-site
आश्रमपदे:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (आश्रमस्य पदम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
पुण्येholy
पुण्ये:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to आश्रमपदे)
श्रावणेin Śrāvaṇa (month)
श्रावणे:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootश्रावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (मास-विशेषण)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
पौर्णमास्याम्on the full-moon day
पौर्णमास्याम्:
Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootपौर्णमासी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially: 'especially')
यःwhoever (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (यः...सः-सम्बन्ध)
कुर्यात्should do/performs
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पितृतर्पणम्offering of satisfaction to the ancestors (pitṛ-tarpaṇa)
पितृतर्पणम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां तर्पणम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पितृमेधफलम्the fruit of the pitṛmedha (rite)
पितृमेधफलम्:
Karta (Subject/Predicate nominal)
TypeNoun
Rootपितृमेध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पितृमेधस्य फलम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
सकलम्entire/complete
सकलम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to फलम् understood / pitṛmedhaphalam)
स्यात्would be / will be
स्यात्:
Kriya (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
असंशयम्undoubtedly
असंशयम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअसंशय (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative: 'without doubt')

Pulastya (contextual narrator to the king)

Tirtha: Mārkaṇḍeya-āśrama-pada (Arbuda)

Type: kshetra

Listener: King (pārthiva)

Scene: At a forest āśrama near Arbuda, a devotee performs pitṛ-tarpaṇa at a clean water spot on Śrāvaṇa Paurṇimā: moon full above, kuśa grass, water vessel, offerings; subtle presence of satisfied ancestors receiving the libations.

Ā
Āśrama-pada (sacred hermitage site)
Ś
Śrāvaṇa
P
Paurṇamāsī
P
Pitṛs (Ancestors)
P
Pitṛmedha

FAQs

Ancestral gratitude expressed through tarpaṇa at a tīrtha multiplies merit and fulfills dharma toward the Pitṛs.

The sacred āśrama-site associated with the sage at Arbuda Parvata (as described in Arbuda Khaṇḍa).

Perform pitṛ-tarpaṇa particularly on Śrāvaṇa Paurṇimā (full moon of Śrāvaṇa).