Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

तस्याः प्रसादतः सर्वे भविष्यथ गतज्वराः । एतमेवात्र पश्यामि उपायं नागसत्तमाः । दैवो वा मानुषो वाऽपि नान्यो वो मुक्तिकारकः

tasyāḥ prasādataḥ sarve bhaviṣyatha gatajvarāḥ | etamevātra paśyāmi upāyaṃ nāgasattamāḥ | daivo vā mānuṣo vā'pi nānyo vo muktikārakaḥ

Durch ihre Gnade werdet ihr alle frei von der brennenden Fiebernot des Leids. Nur dieses eine Mittel sehe ich hier, o beste der Nāgas; ob göttlich oder menschlich—kein anderer Grund vermag euch Befreiung (vom Fluch) zu schenken.

तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
प्रसादतःby (her) grace
प्रसादतः:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन (ablative: from/through grace)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भविष्यथyou will become
भविष्यथ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
गतज्वराःfree from fever
गतज्वराः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत + ज्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (गतः ज्वरः येषाम्/ये = fever gone)
एतम्this
एतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (restrictive/emphatic: only/indeed)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
पश्यामिI see
पश्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उपायम्means/remedy
उपायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नागसत्तमाःO best of nāgas
नागसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनाग + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नागानां सत्तमाः = best among nāgas)
दैवःdivine
दैवः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (elliptic: 'means' understood)
वाor
वा:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive: or)
मानुषःhuman
मानुषः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (elliptic)
वाor
वा:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (or)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even/also)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
अन्यःanother (one)
अन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वःfor you/your
वः:
Sambandha (Genitive/Dative sense/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (enclitic: your/for you)
मुक्तिकारकःgiver of liberation
मुक्तिकारकः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः कारकः = cause of liberation)

Śeṣa

Tirtha: Arbuda Devī-upāsanā-sthāna (Caṇḍikā sambandha)

Type: kshetra

Listener: Nāgas (addressed as nāga-sattamāḥ)

Scene: A solemn assurance: the speaker declares Devī’s grace as the only means; nāgas listen with urgency, their fevered distress contrasted with the calm certainty of divine remedy.

C
Caṇḍikā (implied)
N
Nāgāḥ

FAQs

Ultimate relief and freedom are framed as arising from Devī’s prasāda, surpassing merely worldly (human) or fated (divine) causes.

Arbuda is upheld as the context where Devī’s grace is sought for curse-release.

Seeking Devī’s prasāda through dedicated worship (as directed in surrounding verses).