Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा सहस्राक्षः पुष्करावर्तकान्घनान् । द्रुतमाज्ञापयामास वृष्ट्यर्थं जगतीतले

pulastya uvāca | evamuktvā sahasrākṣaḥ puṣkarāvartakānghanān | drutamājñāpayāmāsa vṛṣṭyarthaṃ jagatītale

Pulastya sprach: „Nachdem er so geredet hatte, befahl Sahasrākṣa (Indra) eilends den regenbringenden Wolken, genannt Puṣkarāvartakas, Regen über die Fläche der Erde zu ergießen.“

pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
evamthus
evam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (thus)
uktvāhaving said
uktvā:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having spoken)
sahasrākṣaḥthe thousand-eyed one (Indra)
sahasrākṣaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + akṣa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास: सहस्रम् अक्षाणि यस्य सः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
puṣkara-āvartakānPuṣkarāvartaka (named)
puṣkara-āvartakān:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक) + āvartaka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: पुष्करस्य आवर्तकाः/पुष्करावर्तक-नामकाः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ghanānclouds
ghanān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootghana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
drutamquickly
drutam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootdrutam (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (adverb): शीघ्रम् (quickly)
ājñāpayāmāsacommanded
ājñāpayāmāsa:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√jñā + ṇic (आज्ञा धातु-प्रयोगः causative)
Formणिच्-प्रयोग (causative) + लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; ‘आज्ञापयामास’ = commanded
vṛṣṭi-arthamfor the sake of rain
vṛṣṭi-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootvṛṣṭi (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (चतुर्थी/षष्ठी-प्रायः): वृष्ट्यर्थम् = वृष्टेः अर्थाय; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (purpose)
jagatī-taleon the surface of the earth
jagatī-tale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootjagatī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी): जगत्याः तलम्; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Pulastya (narrator)

Listener: king

Scene: Indra (Sahasrākṣa) on Airāvata or a cloud-throne, raising his hand in command; below, the Puṣkarāvartaka clouds gather in formation, beginning to pour rain over the earth.

P
Pulastya
I
Indra (Sahasrākṣa)
P
Puṣkarāvartaka clouds

FAQs

Divine governance is portrayed as purposeful—rain and prosperity follow a righteous, directed order.

The passage forms the narrative setting that culminates in the naming and fame of Agnitīrtha.

None in this verse; it describes a divine command affecting rainfall.