Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

ततश्च व्याकुलाः सर्वे पन्नगाः समुपाद्रवन् । तक्षकं पुरतः कृत्वा संप्राप्ताः कुण्डलान्विताः । उत्तंकाय ततो दत्त्वा प्रणिपत्य ययुर्गृहम्

tataśca vyākulāḥ sarve pannagāḥ samupādravan | takṣakaṃ purataḥ kṛtvā saṃprāptāḥ kuṇḍalānvitāḥ | uttaṃkāya tato dattvā praṇipatya yayurgṛham

Dann stürmten alle Schlangen, in Aufruhr geraten, herbei. Takṣaka voranstellend, kamen sie mit den Ohrringen; sie übergaben sie Uttaṅka, warfen sich nieder und kehrten in ihre Wohnstatt zurück.

ततःthen
ततः:
Adverbial (sequence)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर्ये
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
व्याकुलाःagitated
व्याकुलाः:
Karta (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvyākula (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्
पन्नगाःserpents
पन्नगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpannaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
समुपाद्रवन्rushed up / attacked
समुपाद्रवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-upa-dru (धातु: √dru/√drav ‘to run/assail’)
Formलङ् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; सम्+उप-उपसर्गौ
तक्षकम्Takṣaka
तक्षकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottakṣaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषनाम
पुरतःin front
पुरतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpuratas (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (in front)
कृत्वाhaving made (placed)
कृत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम्; पूर्वकालिक क्रिया
संप्राप्ताःhaving arrived
संप्राप्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-pra-āp (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
कुण्डलान्विताःbearing the earrings
कुण्डलान्विताः:
Karta (Subject qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuṇḍala-anvita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘कुण्डलेन अन्वित’ इति विशेषणम्
उत्तंकायto Uttaṅka
उत्तंकाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootuttaṃka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; विशेषनाम
ततःthen
ततः:
Adverbial (sequence)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तर्ये
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम्; पूर्वकालिक क्रिया
प्रणिपत्यhaving bowed down
प्रणिपत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-ni-pat (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-समकक्ष अव्ययकृदन्तम् (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
ययुःwent
ययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट् (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
गृहम्home
गृहम्:
Karma (Goal/गति-कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; गत्यर्थकर्म (destination)

Narrator (contextual; later marked as Vasiṣṭha in this adhyāya)

Tirtha: Arbuda (frame) / Nāga-loka (mythic)

Type: kshetra

Listener: Audience within the Purāṇic dialogue (implied)

Scene: Serpents pour forth in panic, their jeweled hoods trembling; Takṣaka is placed at the front as emissary. They present the earrings to Uttaṅka, bowing in submission before retreating to their subterranean abode.

U
Uttaṅka
T
Takṣaka
N
Nāgas (pannagāḥ)
K
kuṇḍala (earrings)

FAQs

When truth is firmly pursued, even powerful offenders are compelled to restore what was wrongfully taken.

No named tīrtha is directly praised in this verse; it concludes a key turn in the Pātāla/Nāga narrative.

None; the verse focuses on returning the kuṇḍalas and offering obeisance.