Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 16

Devanagari script

तस्मिन्नेव नरः सम्यक्छ्राद्धकृत्यं समाचरेत् । आकल्पं पितरस्तस्य स्वर्गे तिष्ठंति पार्थिव

Transliteration

tasminneva naraḥ samyakchrāddhakṛtyaṃ samācaret | ākalpaṃ pitarastasya svarge tiṣṭhaṃti pārthiva

Translation

An eben diesem Ort soll ein Mensch die Śrāddha-Riten ordnungsgemäß vollziehen; und seine Ahnen bleiben im Himmel für eine ganze Kalpa fest gegründet, o König.

Word by Word

• तस्मिन्: in that (place/time)
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle/emphasis)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• श्राद्धकृत्यम्: the śrāddha rite/duty
• श्राद्धकृत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध + कृत्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कृत्यम्)

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/Potential), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्

• आकल्पम्: until the end of a kalpa
• आकल्पम्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + कल्प (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
• Form: अव्ययवत् क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative: ‘up to the end of a kalpa’)

• पितरः: the ancestors
• पितरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Plural)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• तिष्ठन्ति: remain/stand
• तिष्ठन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्

• पार्थिव: O king
• पार्थिव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic voice; within Pulastya’s discourse to a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: यमतीर्थ

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: पार्थिव (king)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim performs śrāddha beside the sacred water: piṇḍas on darbha, tarpaṇa with cupped hands; in the celestial plane, ancestors sit peacefully in svarga, receiving offerings as light.

Characters & Entities

• Śrāddha
• Pitṛs (ancestors)
• Svarga
• Yama-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is also service to lineage: performing Pitṛ rites at a powerful tīrtha yields enduring benefit to ancestors.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Yama Tīrtha, presented as especially efficacious for Pitṛ-related rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha-kṛtya (ancestral offerings/rites) properly at the tīrtha.