Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

गंगाद्यानि च तीर्थानि केदाराद्या दिवौकसः । मया सह पुरा देवाः शक्राद्या नृपसत्तमाः

gaṃgādyāni ca tīrthāni kedārādyā divaukasaḥ | mayā saha purā devāḥ śakrādyā nṛpasattamāḥ

„Die Tīrthas, beginnend mit der Gaṅgā, und die himmlischen Wesen, die mit den Stätten beginnend mit Kedāra verbunden sind—einst waren die Götter unter Führung Śakras (Indra) bei mir, o Bester der Könige.“

गङ्गाद्यानिbeginning with the Ganga
गङ्गाद्यानि:
Karma (as qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootगङ्गा + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन; ‘गङ्गा-आदि’ इति समास, तीर्थानि इति विशेष्य
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तीर्थानिpilgrimage places
तीर्थानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), बहुवचन
केदाराद्याःbeginning with (those at) Kedara
केदाराद्याः:
Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेदार + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘केदार-आदि’ इति समास, दिवौकसः/देवाः इति विशेष्य
दिवौकसःheaven-dwellers (gods)
दिवौकसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिव् + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘दिवि ओकः यस्य’ इत्यर्थे (heaven-dwellers)
मयाby me/with me (as agent)
मया:
Sahakari/Karana (Instrument/साधन)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
सहtogether with
सह:
Saha (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (with)
पुराformerly
पुरा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन
शक्राद्याःbeginning with Indra
शक्राद्याः:
Karta (as qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; ‘शक्र-आदि’ इति समास, देवाः इति विशेष्य
नृपसत्तमाःbest of kings (epithet)
नृपसत्तमाः:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृप + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (contextual epithet)

Pulastya

Tirtha: Gaṅgā and Kedāra-associated tīrthas (collective)

Type: kshetra

Listener: Yayāti

Scene: Pulastya recalls an earlier time when he was accompanied by Indra and the gods, moving among famed tīrthas like Gaṅgā and Kedāra-linked sites—suggesting a celestial pilgrimage procession.

G
Gaṅgā
T
Tīrtha
K
Kedāra
D
Devas
Ś
Śakra (Indra)
P
Pulastya

FAQs

Holy places are portrayed as cosmic institutions—tīrthas and devas together sustain dharma, making pilgrimage part of a larger sacred order.

Gaṅgā-tīrthas and Kedāra (as a leading sacred locus) are invoked as central reference points.

No direct ritual; it introduces the divine assembly and the sacred geography framework.