Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

न हन्मि यदि तं प्राप्तमत्र मे दृष्टिगोचरम् । तन्मा भून्मे गतिः श्रेष्ठा धर्मिणां या प्रपद्यते

na hanmi yadi taṃ prāptamatra me dṛṣṭigocaram | tanmā bhūnme gatiḥ śreṣṭhā dharmiṇāṃ yā prapadyate

Wenn ich jenen Mann nicht niederstrecke, sobald er in meinen Blickfeld tritt, dann möge ich nicht jene höchste Bestimmung erlangen, die den Rechtschaffenen zuteilwird.

not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation)
हन्मिI kill
हन्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (if)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राप्तम्having come / arrived
प्राप्तम्:
Karman (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (tam)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (here)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
दृष्टिगोचरम्within (my) sight
दृष्टिगोचरम्:
Karman (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक) + गोचर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास (to the range of sight); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (tam)
तत्then / in that case
तत्:
Sambandha (Correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्योपक्रमे (correlative 'then/that')
माmay ... not
मा:
Pratiṣedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle, used with optative)
भूत्may it be
भूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगः (Optative sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; (भूयात्/भवेत्-अर्थे)
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
गतिःdestiny / course / refuge
गतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रेष्ठाbest
श्रेष्ठा:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गतिः)
धर्मिणाम्of the righteous
धर्मिणाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootधर्मिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
याwhich
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
प्रपद्यतेis attained / is resorted to
प्रपद्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-पद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Lakṣmaṇa (contextual deduction: speaking of duty at the gate)

Type: kshetra

Scene: Rāma’s face turns inward with solemn resolve as he binds his own salvation to duty; the atmosphere is austere, with Lakṣmaṇa receiving the gravity of the statement.

L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma is upheld through steadfastness to one’s sworn duty; wavering from righteous obligation is portrayed as forfeiting the highest spiritual destiny.

This verse functions within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative frame; the specific tīrtha is not named in this single line.

No direct ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed here; the focus is on dharmic resolve.