Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

अथ तस्मिन्कथांते स गरुडः पुरुषोत्तमम् । प्रोवाच तां स्त्रियं दृष्ट्वा वृद्धां तेजःसमन्विताम्

Transliteration

atha tasminkathāṃte sa garuḍaḥ puruṣottamam | provāca tāṃ striyaṃ dṛṣṭvā vṛddhāṃ tejaḥsamanvitām

Translation

Als jenes Gespräch beendet war, sprach Garuḍa zu Puruṣottama. Da er jene Frau sah—alt, doch von Glanz erfüllt—brachte er ihr Anliegen zur Sprache.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (contextual), सप्तमी विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• कथान्ते: at the end of the story
• कथान्ते: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कथा + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कथायाः अन्तः); पुंलिङ्गे, सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• गरुडः: Garuḍa
• गरुडः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• पुरुषोत्तमम्: to Puruṣottama (the Supreme Person)
• पुरुषोत्तमम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुरुष + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (उत्तमः पुरुषः); पुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• प्रोवाच: said/spoke
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• ताम्: that (woman)
• ताम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• स्त्रियम्: woman
• स्त्रियम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• वृद्धाम्: aged/old
• वृद्धाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying स्त्रियम्)

• तेजःसमन्विताम्: endowed with radiance
• तेजःसमन्विताम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तेजस् + सम् + अन्वित (प्रातिपदिक; अन्वि/इ धातु-निष्पन्न)
• Form: तत्पुरुष-समास (तेजसा समन्विता); स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying स्त्रियम्)

Speaker

Narrator (reporting Garuḍa’s speech to Puruṣottama)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (implied)

Visual Art Cues

Scene: A divine riverside/kshetra setting: Puruṣottama seated in calm majesty, Garuḍa nearby; an aged yet radiant woman stands at the Lord’s side, her aura subtly illuminating the scene as the conversation turns toward her identity.

Characters & Entities

• Garuḍa
• Puruṣottama (Viṣṇu)
• strī (woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual radiance (tejas) can abide even in old age; the wise recognize inner splendor and inquire into its cause and dharmic meaning.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named in this verse; it sets up further explanation within the chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it introduces a dialogue prompted by observing a radiant woman.