Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

विष्णुरुवाच । तस्य शक्र वधोपायो मया ज्ञातोऽधुना ध्रुवम् । तच्छ्रुत्वा कुरु शीघ्रं त्वमुपायो नास्ति कश्चन

viṣṇuruvāca | tasya śakra vadhopāyo mayā jñāto'dhunā dhruvam | tacchrutvā kuru śīghraṃ tvamupāyo nāsti kaścana

Vishnu sprach: „O Śakra, ich habe nun gewiss das Mittel gefunden, ihn zu töten. Wenn du es gehört hast, handle schnell – es gibt kein anderes Mittel.“

विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
तस्यof him (Vṛtra)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन (of him/that)
शक्रO Śakra (Indra)
शक्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वधोपायःthe means of slaying
वधोपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + उपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वधस्य उपायः)
मयाby me
मया:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन (Instrumental: by me)
ज्ञातःknown
ज्ञातः:
Kriya (Predicative participle/क्रियाविशेष)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः (known/ascertained)
अधुनाnow
अधुना:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (now)
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग; निश्चयार्थक (certainly)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (that/it)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); अव्ययभाव (having heard)
कुरुdo
कुरु:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग; क्रियाविशेषण (quickly)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
उपायःmeans/way
उपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
कश्चनany (at all)
कश्चन:
Karta (Subject complement/कर्ता-पूर्ति)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; अनिश्चित/अन्यतरार्थक (anyone/any)

Viṣṇu

Listener: Śakra (Indra)

Scene: Viṣṇu addresses Śakra with firm compassion—hand raised in instruction; Indra listens, tense and attentive, as the urgency of the remedy is emphasized.

V
Viṣṇu
Ś
Śakra (Indra)

FAQs

When adharma becomes entrenched, decisive right action guided by divine wisdom is presented as the sure remedy.

The verse sits within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya flow; this particular line is narrative counsel rather than direct praise of a single tīrtha.

No explicit ritual (snāna, dāna, japa, vrata) is prescribed in this verse.