Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 112

सूत उवाच । ततस्तद्वचनाच्छक्रस्तीर्थयात्रापरायणः । बभ्राम सकलां पृथ्वीं स्नानं कुर्वन्पृथक्पृथक्

sūta uvāca | tatastadvacanācchakrastīrthayātrāparāyaṇaḥ | babhrāma sakalāṃ pṛthvīṃ snānaṃ kurvanpṛthakpṛthak

Sūta sprach: „Daraufhin, jenen Worten folgend, widmete sich Śakra (Indra) ganz der Pilgerfahrt zu den Tīrthas. Er wanderte über die ganze Erde und vollzog an jedem heiligen Ort gesondert das rituelle Bad.“

सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तत्-वचनात्from that statement
तत्-वचनात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य वचनम्)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तीर्थ-यात्रा-परायणःdevoted to pilgrimage to sacred places
तीर्थ-यात्रा-परायणः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तीर्थयात्रायां परायणः)
बभ्रामwandered
बभ्राम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सकलाम्entire
सकलाम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
पृथ्वीम्the earth
पृथ्वीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृथ्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कुर्वन्doing; performing
कुर्वन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय, Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पृथक्each time separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (reduplication for emphasis)

Sūta (Lomaharṣaṇa)

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis

Scene: Indra/Śakra as a weary yet resolute pilgrim-king, moving from ford to ford, performing snāna at each—rivers, ghāṭas, forest hermitages, and distant shrines passing like a montage.

S
Sūta
I
Indra (Śakra)
T
Tīrthayātrā
P
Pṛthvī
S
Snāna

FAQs

Purification is pursued through disciplined practice—pilgrimage and repeated sacred bathing express sustained commitment to dharma.

The verse praises the network of tīrthas across the earth collectively rather than a single named site.

Tīrthayātrā with snāna at each tīrtha—bathing in different sacred waters as a form of prāyaścitta.